“Chưa bao giờ hệ thống tài chính bị tàn phá về đạo đức ghê gớm như hiện nay”.

TS Lê Xuân Nghĩa (Phó Chủ tịch Ủy ban Giám sát Tài chính quốc gia

Lợi nhuận cao nhưng phải hợp lý

Chuyên gia tài chính Bùi Kiến Thành cho rằng nếu lợi nhuận của các NH ảnh hưởng đến nền kinh tế thì Chính phủ và NHNN phải ra tay điều tiết

* Phóng viên: Thưa ông, các NH công bố lãi hàng ngàn tỉ đồng trong khi khối DN đều than khó, hoạt động cầm chừng. Đây có phải là nghịch lý?

- Ông Bùi Kiến Thành: Từ cuối năm ngoái và khi triển khai Nghị quyết 11 hồi tháng 2-2011, Thủ tướng Chính phủ tuyên bố việc giảm lãi suất là trách nhiệm chính trị của hệ thống NH trong năm nay. Chúng ta đã đi hết nửa năm nhưng lãi suất chưa được kéo xuống. Nếu không làm tốt việc này thì sẽ khó thực hiện những mục tiêu khác của Nghị quyết 11 là tăng trưởng GDP từ 5,5%-6,5%. Làm sao mà tăng trưởng được nếu DN hoạt động cầm chừng hay ngừng hoạt động. Không có nền kinh tế nào ổn định, bền vững và phát triển với lãi suất vay 20% trở lên. Các NHTM không phải chỉ làm lợi cho mình mà còn có nhiệm vụ cùng NHNN cung ứng đầy đủ lưu lượng tiền tệ cho nền kinh tế phát triển bền vững; cung ứng đủ cho DN phát triển ổn định để bảo đảm tăng trưởng và an sinh xã hội.

* Chính phủ, NHNN có thể yêu cầu các NHTM chia sẻ lợi ích với DN không? NHNN có thể điều chỉnh lợi nhuận thông qua biện pháp gì?

- NHTM không có trách nhiệm chia sẻ, rút lợi nhuận xuống để DN sống. Đó là giải pháp phòng thủ trong một tình thế yếu. Còn giải pháp của nền kinh tế phát triển là phải tạo ra môi trường và điều kiện để kinh tế phát triển, cho DN ăn nên làm ra. Các DN nói điều kiện tốt để họ phát triển là lãi suất khoảng 10%. Như vậy, Chính phủ, NHNN cần nhìn mục tiêu này để đáp ứng. Lãi suất đẩy lên cao chừng nào, chi phí sản xuất bị đẩy lên chừng đó, NH ít bị ảnh hưởng nhưng khó khăn lại đẩy về phía DN.

NHNN không có quyền hạn can thiệp hành chính để rút lợi nhuận của NHTM nhưng có quyền kiểm soát hoạt động NH thế nào cho hợp lý, không phải để NHTM đưa ra lãi suất 20% cộng hàng loạt phí, dồn gánh nặng lên người vay. Những gì diễn ra trong thực tế cho thấy NHNN làm chưa hết nhiệm vụ trong quản lý hoạt động nghiệp vụ NH. Phải xem các NH hoạt động có đúng chuẩn mực không. Điều nguy hiểm nhất là NH đã thực sự thực hiện chính sách Nhà nước về tăng tín dụng cho sản xuất kinh doanh, giảm tín dụng phi sản xuất chưa, hay chỉ vì lợi nhuận, bất chấp “sức khỏe” của nền kinh tế.

* Kinh tế khó khăn nhưng các NH vẫn ăn nên làm ra, có phải do họ được hưởng nhiều thuận lợi trong chính sách của Nhà nước?