“Có sự sử dụng rộng rãi vũ khí hóa học ở Syria”

Một chứng cứ về việc vũ khí hóa học được sử dụng ở Syria - các mặt nạ phòng độc thanh sát viên LHQ tìm thấy ở Jobar, ngoại ô Damascus - Ảnh: AFP 

Lãnh đạo LHQ cho biết có bằng chứng vũ khí hóa học được sử dụng "trên một quy mô tương đối lớn” ở Syria trong 30 tháng xung đột ở nước này.

Báo cáo nêu rõ: "Kết luận là vũ khí hóa học đã được sử dụng trong cuộc xung đột kéo dài giữa các phe phái ở Syria nhằm vào dân thường, trong đó có cả trẻ em, trên một phạm vi tương đối lớn". Tuy nhiên, báo cáo không chỉ rõ bên nào ở Syria phải chịu trách nhiệm về hành động này.

"Các mẫu môi trường, hóa học và y tế chúng tôi thu thập đã cung cấp bằng chứng rõ ràng và thuyết phục rằng các tên lửa đất đối đất chứa độc tố thần kinh sarin đã được sử dụng" ở Ghouta ngày 21/8, theo trang đầu tiên báo cáo LHQ vô tình bị rò rỉ.

Dự kiến, ông Ban Ki-moon sẽ chuyển báo cáo đầy đủ cho Hội đồng Bảo an LHQ trong ngày 16/9 (giờ địa phương).

Trước đó, Hoa Kỳ, Pháp và Anh đã họp riêng nhằm gia tăng áp lực buộc Tổng thống Syria Bashar al-Assad thực thi thỏa thuận từ bỏ kho vũ khí hóa học và cảnh báo Damascus sẽ phải chịu hậu quả nếu không tuân thủ.

Nga ngay lập tức cảnh báo việc các nước phương Tây tìm áp đặt các hình phạt nghiêm khắc với nhà lãnh đạo Syria, trong bối cảnh chiến sự ở Syria vẫn diễn ra ác liệt trên một số mặt trận.

Các nhà lãnh đạo Anh, Pháp và Mỹ gặp nhau ngày 16/9 tại Paris để thảo luận về tình hình Syria - Ảnh: AFP

Cuộc gặp của ba cường quốc phương Tây được cho là để phối hợp hành động nhằm thúc đẩy một nghị quyết cứng rắn của Liên Hợp Quốc về vũ khí hóa học của Syria và củng cố sức mạnh cho lực lượng nổi dậy chiến đấu để lật đổ Tổng thống Bashar al-Assad.

Cuộc đàm phán “khó khăn” đã lập tức nhận được lời cảnh báo của Nga rằng sự đe dọa của phương Tây có thể làm hỏng những nỗ lực đưa chính quyền Syria và lực lượng nổi dậy ngồi vào bàn đàm phán nhằm chấm dứt cuộc nội chiến đã kéo dài 2 năm rưỡi và khiến cho hơn 110.000 người thiệt mạng.

Ngoại trưởng Mỹ John Kerry nói rằng, "nếu ông Assad không thực hiện đúng các điều khoản của thỏa thuận mà tất cả chúng ta, trong đó có cả Nga, đều đồng ý , thì ông ta sẽ phải gánh chịu hậu quả", ông Kerry nói và dự báo: “Nếu chế độ Assad cho rằng điều này không có hiệu lực và chúng tôi không nghiêm túc, thì họ sẽ làm xiếc”.

Ngoại trưởng Anh William Hague nói thêm: "Cần một áp lực để buộc Syria phải tuân thủ đầy đủ thỏa thuận, và thế giới cũng cần sẵn sàng buộc Damascus phải trả giá nếu như họ phớt lờ kế hoạch giải giáp vũ khí hóa học”.

Trước đó, ngày 14/9 Mỹ và Nga đã nhất trí tại Geneva về một thỏa thuận tổng thể nhằm loại bỏ vũ khí hóa học của Syria vào giữa năm 2014. Thỏa thuận này sẽ được hỗ trợ bởi một nghị quyết của Hội đồng Bảo an LHQ để áp đặt sự trừng phạt mới đối với Syria trong trường hợp Damascus không tuân thủ ý chí của cộng đồng quốc tế.

Các thanh sát viên vũ khí của LHQ đến vùng ngoại ô Damascus ngày 28/8 để kiểm tra một địa điểm nghi ngờ bị tấn công bằng vũ khí hóa học - Ảnh: AFP

Ngoại trưởng Nga Lavrov cho biết nước này sẽ ngăn cản bất kỳ động thái nào nhằm đưa vào nghị quyết việc sử dụng vũ lực. Ông nói rằng một cách tiếp cận như thế có thể đánh mất hy vọng nối lại đàm phán hòa bình Geneva đang bị gián đoạn.

Ngoại trưởng Pháp Fabius và người đồng cấp Kerry của Mỹ đã cố gắng trấn an lực lượng nổi dậy ở Syria rằng họ không bị lãng quên, sau khi Ngoại trưởng Pháp tuyên bố sẽ tổ chức một hội nghị quốc tế với các nhà lãnh đạo của Liên minh Quốc gia Syria bên lề Đại hội đồng LHQ ở New York vào tuần tới.