Cây sữa – Cây di sản làm thuốc Tộc người Xơ Đăng trên dãy Trường Sơn vinh danh Cây Di sản Việt Nam vào ngày lễ cúng thần rừng Cây Gạo 400 năm tuổi ở xã Hoằng Giang được công nhận Cây Di sản Việt Nam Thêm 18 cây cổ thụ lọt vào danh sách Cây Di sản Việt Nam Lãnh đạo Hội BVTN&MT Việt Nam thống nhất đoàn kết, giữ gìn nền nếp, thực hiện thành công kế hoạch năm 2026

Sống khỏe » Bệnh và thuốc

Thứ tư, 08/07/2026, 00:28:56 AM (GMT+7)

Cây sữa – Cây di sản làm thuốc

(17:05:55 PM 07/07/2026)

(Tin Môi Trường) - Cuối tháng 3 vừa qua, tại thôn Đổng Viên, xã Phù Đổng, thành phố Hà Nội, Hội đồng Cây Di Sản Việt Nam (trong VACNE) đã trao bằng công nhận cây Sữa cổ thụ gần 400 năm tuổi ở làng Đống Đàm, thôn Đổng Viên là Cây Di Sản Việt Nam.

>> Tộc người Xơ Đăng trên dãy Trường Sơn vinh danh Cây Di sản Việt Nam vào ngày lễ cúng thần rừng >> Cây Gạo 400 năm tuổi ở xã Hoằng Giang được công nhận Cây Di sản Việt Nam >> Thêm 18 cây cổ thụ lọt vào danh sách Cây Di sản Việt Nam >> Nhiều loài cây mới tại Phú Quốc được công nhận là Cây Di sản Việt Nam >> Phát huy tiềm năng cây di sản Việt Nam cho phát triển kinh tế bền vững ở xã vùng cao

Cây Sữa - Cây Di Sản ở Đổng Viên, Hà Nội (Ảnh: D.Trường)

Cây Sữa còn có tên Hoa sữa, Mùa cua, Mò cua, Mạy tản (Tày), Co tin pất (Thái). Tên khoa học là Alstonia scholaris (L.) R. Br., họ Trúc đào (Apocynaceae). Sữa là một cây thuốc quan trọng, được sử dụng trong Y học cổ truyền của nhiều nước như Ayurveda, Unani, vi lượng đồng căn và Sidhha/Tamil để điều trị nhiều loại bệnh.

Đặc điểm: Cây gỗ, cao khoảng 10-20m, vỏ thân nứt nẻ, màu nâu xám. Lá mọc vòng ở các mấu đầu cành, mỗi mấu có 5-8 lá, phiến lá dày, hình bầu dục hẹp, dài 8-15cm, rộng 3-4,5cm. Cụm hoa ở đầu cành, mang nhiều hoa nhỏ, mẫu 5, màu vàng nhạt, mùi thơm hắc. Quả đại từng đôi một (như đôi đũa), dài 15-25cm, thõng xuống, chứa nhiều hạt. Hạt nhỏ, dẹt, hai đầu hạt có túm lông màu nâu. Toàn cây có nhựa mủ trắng như sữa. Mùa hoa quả tháng 9-12.

Bộ phận dùng là vỏ thân, thu hái vào mùa xuân-hè, cạo bỏ lớp bần màu nâu ở vỏ ngoài, thái lát, phơi hay sấy khô.

Phân bố: Loài Sữa có nguồn gốc từ tiểu lục địa Ấn Độ và các nước Đông Nam Á. Ở Việt Nam, cây mọc hoang rải rác và cũng được trồng ở nhiều nơi, dọc các đường phố, trường học, công viên để tạo cảnh quan và bóng mát.

Cụm hoa cây Sữa (Nguồn: Internet)

Thành phần hoá học: Theo Trung Dược Từ Hải III (1997), vỏ thân và vỏ rễ cây Sữa chứa nhiều chất alcaloid có nhân indol (0,16 - 0,27%) như ditamin, echitamin, echitamidin, akuamicin, akuamicin-N-oxyd, tubotaiwin, echicerin, echitin. Lá Sữa chứa alschomin, isoalschomin, valesamin, alstonamin, scholaricin. Hoa Sữa chứa tinh dầu, trong đó có caren-3, geraniol, terpinolen, echitin, lupeol acetat, p. menthan - 1, 2, 8 - triol.

Trong số các hợp chất hóa học, alcaloid được đề cập nhiều nhất.

Công dụng: Vỏ cây Sữa có vị đắng, tính mát, ít độc; có tác dụng thanh nhiệt, giải độc, tiêu thũng, chỉ thống, bình suyễn, chỉ khái, triệt ngược, phát hãn, kiện vị. Theo Y học cổ truyền ở một số nước phương Đông (Trung Quốc, Ấn Độ, Nepal…), vỏ cây Sữa có trong thành phần của một số bài thuốc như thuốc bổ, chữa thiếu máu, kinh nguyệt không đều, sốt rét cấp và mạn tính, đau bụng, tiêu chảy, kiết lỵ, viêm khớp (có sưng nóng đỏ đau), bệnh ngoài da lở ngứa. Ngày dùng 1-3g dưới dạng thuốc sắc, thuốc bột, cao lỏng, hay rượu thuốc. Vỏ cây sắc đặc, ngậm chữa sâu răng.

Cách làm rượu thuốc: Ngâm 20g dược liệu trong 100ml rượu 400 trong 15 ngày. Uống làm thuốc bổ tỳ vị, chữa suy nhược, kích thích tiêu hoá, giúp ăn ngon. Trước đây, một Công ty Dược ở Việt Nam đã xản xuất loại ‘Rượu bổ Ditakina’ (từ vỏ cây Sữa).

Theo tạp chí ‘Food Chemistry’, chất chiết xuất trong metanol của lá cây Sữa có hoạt tính chống lại α-glucosidase. Do đó, nó được xem như một chất bổ sung cho thuốc phòng ngừa và điều trị bệnh tiểu đường.

Theo tạp chí ‘Phytotherapy Research’, một số alkaloid chiết xuất từ cây Sữa có tác dụng chống ung thư và làm tăng khả năng sống sót ở chuột thí nghiệm.

Lời kết: Những thông tin trên đây cho thấy cây Sữa không chỉ là Cây Di Sản, mà còn là cây thuốc quý, đã xác định được nhiều hoạt chất và có thể chữa được nhiều bệnh, Các xí nghiệp Dược nên hợp tác với các nhà khoa học để nghiên cứu thêm tác dụng sinh học các hoạt chất của cây này, nhằm tạo ra các dạng thuốc mới cho sử dụng.

TSKH.Trần Công Khánh - Hội Bảo vệ TN&MT Việt Nam

[Quay lại]

Từ khóa liên quan: Cây sữa , Cây di sản, làm thuốc

Gửi ý kiến bạn đọc về: Cây sữa – Cây di sản làm thuốc

*	*
*
Nội dung*

Chọn file

(File: .Zip - 2M)

(Tin Môi Trường hoan nghênh các ý kiến đóng góp của bạn đọc cho bài viết. Các thảo luận sẽ được xem xét trước khi đăng tải. Tin Môi Trường giữ quyền từ chối những lời lẽ xúc phạm cá nhân, tổ chức; lời lẽ trái thuần phong mỹ tục, vi phạm pháp luật. Bạn đọc thảo luận bằng tiếng Việt có dấu. Ý kiến không nhất thiết thể hiện quan điểm của Tin Môi Trường. Cám ơn sự đóng góp và hợp tác của các bạn)

Bạn cũng có thể quan tâm:

Bài viết mới:

Xem theo:

Đọc nhiều nhất

Phản hồi nhiều

Cây sữa – Cây di sản làm thuốc

Cây sữa – Cây di sản làm thuốc

Dinh dưỡng

Ăn gì để giúp bạn sống lâu hơn và khỏe mạnh hơn?

(Tin Môi Trường) - Chế độ ăn tốt giúp sống lâu và khỏe mạnh là chế độ ăn bao gồm nhiều trái cây, các loại hạt và các loại đậu, rau, ngũ cốc nguyên hạt.

Tình dục - Giới tính

"Kết hợp chết người" nếu dùng Viagra và thứ này cùng lúc

(Tin Môi Trường) - Viagra và một số thuốc trị rối loạn cương dương cùng thành phần có thể gây nguy hiểm khi kết hợp với một loại thuốc dùng trong bệnh động mạch vành.

Sức khỏe

Định hướng nghề nghiệp y dược cổ truyền gắn với bảo vệ sức khỏe cộng đồng và môi trường

(Tin Môi Trường) - Chiều 20/1, tại Hà Nội, Học viện Y - Dược học cổ truyền Việt Nam tổ chức Hội thảo “Định hướng nghề nghiệp trong lĩnh vực y dược cổ truyền” trong khuôn khổ chương trình VUTM Open Day 2026. Sự kiện thu hút sự tham gia của các nhà quản lý, chuyên gia, doanh nghiệp và đông đảo sinh viên, trong bối cảnh y dược cổ truyền ngày càng được nhìn nhận là một bộ phận quan trọng của hệ thống chăm sóc sức khỏe bền vững.