Trung Quốc "giúp" nuôi gián đất: Sao cấp phép, giờ đốt của tôi?

>> Đóng góp ý kiến của cử tri trí thức tới Kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI >> VACNE Gặp mặt đầu xuân Bính Ngọ 2026: Đẩy mạnh công tác Hội tại khu vực phía Nam trong thời gian tới. >> Sách của VACNE: Môi trường và phát triển trong bối cảnh biến đổi khí hậu (BĐKH) >> Vì sao nông nghiệp có giá trị cao nhất nhưng vẫn bị xem là ‘kèo dưới’? >> Khi mùa gặt biến thành mùa khói:Vì sao đốt rơm rạ vẫn kéo dài?

Chuyên gia Trung Quốc xách vali về nước

Ông Giang Triệu Vinh (người việt gốc Trung Quốc) giúp ông Nguyên thu dọn, tiêu hủy gián đất tại cơ sở ở thôn Quảng Bố, xã Quảng Phú, Lương Tài, Bắc Ninh. (Ảnh Trần Quang – DV)

Sau khi toàn bộ số gián đất được chủ doanh nghiệp là ông Nguyễn Đình Nguyên (Lương Tài, Bắc Ninh) đầu tư nuôi ấp bị tiêu hủy, chuyên gia Trung Quốc Giang Triệu Vinh cũng chuẩn bị đồ đạc lên đường về nước.

Ông Giang Triệu Vinh cho biết: “Từ tháng 8 năm trước đến nay, gần 6 tháng trời tôi ăn ở tại nhà ông Nguyên, giúp ông Nguyên học cách nuôi con gián cũng chỉ vì muốn ông ấy làm giàu, muốn người dân Việt Nam làm giàu, mà tôi cũng thu được lợi nhuận. Nhưng giờ bị tiêu hủy cả rồi, cả hai bên không thu được khoản lãi nào, tôi phải về nước chứ biết làm sao?”

Ông Vinh chia sẻ: “Ở Trung Quốc, đặc biệt những vùng Quảng Đông, người ta nuôi gián đất thành từng trang trại, là mô hình kinh tế mang lại hiệu quả cao cho người dân. Nhưng ở Việt Nam thì con gián vẫn là con côn trùng bị cấm nuôi nên tôi sẽ về nước, không nhận nuôi gián ở đây nữa”.

Đồng thời, chủ đầu tư khu nuôi gián này, ông Nguyễn Đình Nguyên cũng cho biết thêm đã đi tận sang Trung Quốc để thăm quan những cơ sở nuôi gián, thấy họ nuôi “bát ngát mênh mông” mà không ai cấm. Rồi ông Nguyên còn tán dương con gián đất đã được người Trung Quốc nghiên cứu chế tạo thành công nhiều loại thuốc chữa được những bệnh hiểm nghèo như ung thư, yếu sinh lý…

Ai sẽ bồi thường cho doanh nghiệp?

Thiêu hủy gián đất

Ngày 20/3/2014, khi toàn bộ số gián đất bị tiêu hủy, ông Nguyễn Đình Nguyên bàng hoàng cho biết, không chỉ mất trắng toàn bộ số tiền đầu tư, cùng khoản lãi hứa hẹn mang lại từ bầy gián ước tính hàng tỉ đồng, số gián này còn là ước mơ khát vọng làm giàu của ông.

Nhìn đống lửa cháy sáng rực, tiếng trứng gián, xác gián cháy lép bép, khói đen bốc cao ngút, mùi gián khét lẹt, nước mắt ông Nguyên như chỉ trực trào ra, miệng lẩm bẩm: “Đốt tôi đi, đốt luôn tôi đi, sao cấp phép cho tôi làm giờ lại đốt của tôi”.

Mấy đứa cháu nhỏ 5, 7 tuổi hiếu kỳ đến xem, cười rúc rich. Ông Nguyên quay ra quát: “Đi về, về ngay, người ta đang đốt tiền, đốt cả ông mày đấy, còn đứng đấy mà cười.”

Ông Nguyên tâm sự về cuộc đời của mình: “Tôi cũng chỉ là một người nông dân, chứ mở ra doanh nghiệp, công ty cũng chỉ vì mong muốn kinh doanh được nhiều thứ hơn, kiếm được tí nào tốt  tí đó, với cả dễ dàng buôn bán giao dịch hơn, chứ cũng có biết gì đâu. Rồi nuôi con gì thì bệnh, thì dịch con đấy.”

Chỉ vào cái ao, ông Nguyên tiếp lời: “Đào ao nuôi cá thì cá bán chẳng bõ công nuôi. Dựng chuồng nuôi chim thì cúm gia cầm cũng đòi tiêu hủy hết. Giờ nông dân biết nuôi con gì, trồng cây gì cho đỡ rủi ro, để đảm bảo hiệu quả đây? Tôi đã cất công đi nghiên cứu, tìm con hay giống lạ về để mà nuôi thí điểm, thì chính là con gián đất này đấy.”

Ông Nguyên phân tích: “Cái hay của con gián này là dễ nuôi, nhanh lớn, chỉ khoảng 8 tháng là từ trứng nở sang con, 16 triệu đồng một cân gián lớn, nuôi gì cho ra cái lãi như thế. Số gián kia tôi nuôi thí điểm, nhưng đến kỳ thu hoạch đã có thể được gần 2 tỷ đồng rồi. Thử hỏi ở Việt Nam nuôi con gì cho có cái lãi như thế? Mà lại không sợ rủi ro, chẳng bao giờ có cái bệnh cúm gián, lở mồm long móng gián cả”.

Khi được hỏi đầu ra của những con gián này, ông Nguyên cho biết: “Tôi chưa cần phải tìm đầu ra thì đầu ra đã tìm tôi rồi. Bao nhiêu thương lái Trung Quốc người ta gọi điện về hỏi có gián không sẽ cho người sang tận nơi thu mua, có bao nhiêu mua hết. Cậu thấy không, cầu không đủ cung, tôi nuôi bao nhiêu mà chả lãi.”

Tuy nhiên, khi được hỏi đã có thương lái nào sang tận nơi để xem thành phẩm của ông Nguyên chưa, thì ông này trả lời chưa có, chắc con gián đang trên đà lớn, chưa thu hoạch được nên họ chưa sang.

Yếu kém của các cấp chính quyền

Ông Nguyễn Đình Nguyên bàng hoàng trước đống lửa

Nỗi uất hận đến mức đòi chết của ông Nguyên không phải là không có lý do, bởi khi đứng trước viễn cảnh được những chuyên gia Trung Quốc chỉ ra, ông Nguyên đã nghĩ rằng mình đã đặt một chân lên bục thành công, và chỉ còn chờ đến tháng đến ngày gián lớn.

Tuy nhiên, Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Bắc Ninh đã ra chỉ đạo tiêu hủy bằng sạch, bằng hết tất cả gián nuôi trong vùng. Ông Nguyên tức giận, oán hận vì đã bỏ cả tỉ đồng để đầu tư chuồng trại, con giống. Và ông đã được sự cấp phép của Sở Kế hoạch đầu tư (KHĐT) tỉnh Bắc Ninh.

Ông Nguyên đưa ra giấy đăng ký kinh doanh lần 2 ngày 3/12/2013 do Sở KHĐT cấp cho công ty của ông Nguyên là Công ty TNHH Cơ khí thương mại H.H, có trụ sở tại thôn Quảng Bố, xã Quảng Phú, huyện Lương Tài. Trong đó, tại điểm 11 mục 3 về “ngành nghề kinh doanh” có ghi rõ “chăn nuôi khác: Chăn nuôi gián”.

Như vậy, với tờ giấy đăng ký kinh doanh được Sở KHĐT này cấp phép, việc ông Nguyên “chăn nuôi” là hoàn toàn đúng pháp luật.

Tuy nhiên, gián đất là giống côn trùng bị cấm không được nuôi tại Việt Nam, và Thứ trưởng Bộ NNPTNT Vũ Văn Tám đã trực tiếp chỉ đạo, yêu cầu UBND tỉnh Bắc Ninh vào cuộc xử lý và tiêu hủy ngay số gián đất đang nuôi tại 3 hộ dân ở 2 huyện Lương Tài và Gia Bình (Bắc Ninh).

Lý giải cho sự yếu kém này, ông Nguyễn Tân Phượng - Phó Giám đốc Sở KHĐT nhận trách nhiệm: “Để con gián đất của Trung Quốc “lọt” vào nuôi ở tỉnh, Sở cũng đã nhận thấy trách nhiệm không đúng của mình trong việc để cán bộ kém hiểu biết ký duyệt cấp phép cho người dân nhân nuôi loại côn trùng nguy hiểm này”.

Giấy đăng ký kinh doanh của ông Nguyên