VN chế tạo thành công kit chẩn đoán sớm K gan

Nếu sớm phát hiện ung thư, người bệnh có cơ hội điều trị sớm, tránh nguy cơ tử vong Ảnh: M.H .

TS Đỗ Thị Thảo – Tổ thử nghiệm sinh học – Viện Công nghệ Sinh học Việt Nam, cho biết, công trình nghiên cứu bộ kit-ELISA hỗ trợ chẩn đoán sớm ung thư tế bào gan bắt đầu được thực hiện từ năm 2010.

Từ trước tới nay, để chẩn đoán bệnh ung thư, các bệnh viện sử dụng nhiều phương pháp khác nhau, trong đó, phổ biến là sinh thiết. Phương pháp này cung cấp thông tin chính xác về khối u, nhưng gây đau đớn và có khả năng kích thích các tế bào ung thư di căn. Do đó, sinh thiết thường được lựa chọn như biện pháp cuối cùng khi xác định có dấu hiệu ung thư.

“Enzym-miễn dịch” là phương pháp mới, áp dụng các thành tựu trong nghiên cứu ung thư học về các “dấu ấn ung thư” để chẩn đoán bệnh sớm. Kit-ELISA của TS Thảo đi theo hướng này. Phương pháp này giúp phát hiện chính xác các dấu ấn ung thư thông qua mẫu máu hoặc nước tiểu, không gây đau đớn cho bệnh nhân.

Hiện tại, Việt Nam vẫn phải nhập khẩu các kit-ELISA từ Anh, Mỹ, Thái Lan … với giá cao nên chưa thể sử dụng phổ biển. Việc thành công trong chế tạo bộ kit-ELISA của Việt Nam tạo điều kiện cho các viện tuyến dưới thiếu các trang thiết bị đắt tiền cũng có thể thực hiện được chẩn đoán sớm ung thư tế bào gan.

“Trong số các dấu ấn ung thư thì AFP (alpha-fetoprotein) được sử dụng để hỗ trợ chẩn đoán và theo dõi điều trị bệnh ung thư tế bào gan. Ở người bình thường, hàm lượng AFP rất thấp, tuy nhiên, hàm lượng này có thể tăng lên bất thường trong một số bệnh về gan như viêm gan B, viêm gan C v.v… Khi hàm lượng này tăng cao tới một mức nhất định nào đó (trong trường hợp này là trên 100 ng/ml) thì các bác sĩ có thể nghi ngờ là ở người bệnh đã xuất hiện khối u ung thư ở gan. Trong những trường hợp hàm lượng AFP vượt mức 4000 ng/ml bác sĩ có thể khẳng định bệnh nhân bị ung thư gan tiên lượng xấu. Kit thử này cho phép xác định bệnh nhân có liều lượng AFP ở mức nào. Ngoài ra, kit thử ELISA cũng hữu ích trong việc kiểm tra hiệu quả chữa trị cho bệnh nhân ung thư tế bào gan. Nếu kit thử cho biết hàm lượng AFP tăng cao chứng tỏ khối u lại phát triển và ngược lại.” – TS Thảo lý giải.

Que thử nhanh ung thư tế bào gan

Các nhà khoa học Viện Công nghệ sinh học đang phối hợp với Bộ Công an nghiên cứu, thử nghiệm que thử nhanh ung thư tế bào gan.

Thời gian tới, TS Thảo cùng các cộng sự dự kiến phát triển bộ kit-ELISA thành test thử nhanh. Nếu thành công, que thử nhanh này sẽ thuận tiện trong sử dụng không khác gì que thử thai.  Dự kiến đầu năm sau loại que thử sẽ xuất hiện trên thị trường với giá 40.000 – 50.000đ/que.

Tuy nhiên, đây chỉ là test thử hỗ trợ chẩn đoán sớm ung thư gan. Nghĩa là vẫn cần các xét nghiệm tiếp theo để khẳng định có chắc chắn bị ung thư tế bào gan hay không.

Que thử này còn mở ra cơ hội chẩn đoán trước sinh cho các bà mẹ đang mang thai. Nếu bà mẹ mang thai bất thường, các AFP sẽ tăng cao. Trong trường hợp đó, que thử nhanh sẽ báo kết quả. Phương pháp này còn giúp hỗ trợ chẩn đoán dị tật thai nhi ở ba lĩnh vực là dị tật thần kinh, thoát vị rốn và bệnh đao.

Theo Mỹ Hằng/TP