Mở cửa Sông Tranh 2: Thấy nhiều nhưng... khó nói ra

Hơn 6 tháng kể từ khi sự cố phun trào nước đập chính thủy điện Sông Tranh 2, cửa hầm chính giữa thân con đập mang nhiều nổi ám ảnh với người dân vùng rừng Trà My mới chính thức được mở cửa, vào lúc 9 giờ sáng hôm 9/9 để cho một số phóng viên "mắc mùng" tại đây vào tham quan trong vòng gần 1 giờ đồng hồ...

Động thái mở cửa hầm trong thân đập chính cho báo chí (dù là hạn chế) vào quan sát những "bí mật" phía trong đường hầm thu gom nước của con đập chính này, sau khi công tác khắc phục hậu quả được cho là hoàn thành, dù muộn, nhưng đã cho thấy chủ đầu tư bắt đầu có động thái "minh bạch" thông tin về con đập mang lại cho người dân nhiều nỗi ám ảnh này.

Trong vòng hơn 1 năm qua, hơn 40 trận động đất lớn nhỏ xảy ra, mà tâm chấn đã được các nhà khoa học xác định là tại khu vực hồ chứa đập thủy điện Sông Tranh 2.

Nguyên nhân động đất, theo các nhà khoa học, được xác định là do hồ chứa thủy điện Sông Tranh 2 tích nước gây nên động đất kích thích.

Kết luận đã rõ ràng. Thế nhưng với người dân và lãnh đạo chính quyền địa phương, cùng một số nhà chuyên gia độc lập, vẫn còn nhiều câu hỏi về sự an toàn của hồ chứa lớn nơi đầu nguồn sông Thu Bồn vẫn chưa được trả lời. Cảm giác bất an vẫn còn nguyên đó.

Không phải đến bây giờ người dân nơi miền rừng này mới lo lắng hoang mang vì những tai biến thiên nhiên thường xảy ra nơi vùng rừng Trà My. Sạt lở núi, lũ quét kinh hoàng đã chôn vùi nhà cửa và hàng trăm sinh mạng trong lịch sử đã là quá đủ để thử lòng người dân nơi đây.

Nhưng đến khi hồ chứa thủy điện Sông Tranh 2 đầu tư xây dựng hoàn thành và đưa vào vận hành cách đây hơn 1 năm, thì nỗi lo âu đã "tràn đập".

"Thấy nhiều lắm nhưng khó nói ra!"?

Có 1 câu hỏi là tại sao khi đập bị nứt, nước phun trào, báo chí lại bị cấm cửa? Những người có trách nhiệm tất nhiên có lý do của mình, nhất là liên quan đến "việc quy trách nhiệm".

Nhưng họ quên rằng chính sự thiếu công khai về thông tin đó cũng lại dấy lên những suy luận, rồi tin đồn thất thiệt, khiến người dân càng hoang mang.

 Rất may là "tuy muộn còn hơn không", cửa rồi cũng mở.

Người viết vẫn còn nhớ như in lời của ông Đặng Phong, Chủ tịch UBND huyện Bắc Trà My rằng, có gì mà chủ đầu tư bí mật không cho báo chí vào trong đường hầm của con đập này.

Người viết có hỏi ông Phong rằng ông đã vào đường hầm này chưa, và nhận được câu trả lời rằng đã 2 lần ông đi theo các đoàn công tác của tỉnh và trung ương vào. Lại hỏi ông thấy những gì, và ông lắc đầu bảo, thấy nhiều lắm, nhưng khó nói ra.

Cái điều "bí mật" khó nói của ông Phong cũng như các quan chức đầu ngành Quảng Nam cuối cùng cũng được "bật mí" - đó là nước phun trào trong lòng thân đập và chảy như mọi người đã nhìn thấy, đã biết.

Với nhiều công văn, văn bản kiến nghị và hàng chục cuộc họp của các đoàn công tác từ trung ương tới địa phương, cộng bao nhiêu cuộc hội thảo khoa học, cuối cùng Ban quản lý Dự án thủy điện này đã phải móc hầu bao ra hơn... 40 tỷ đồng để khắc phục sự cố.

"Vừng ơi, mở ra", người viết tự dưng chợt nhớ lại câu chuyện cổ tích xứ Ba Tư, mặc dù không có ý liên tưởng cái kho báu ngày xưa với bốn chục tỷ đồng nói trên.