Tràn lan thực phẩm không an toàn

Gần đây, những cảnh báo về chất lượng hàng thực phẩm Trung Quốc (TQ) liên tục được thông tin nhưng tại thị trường TPHCM, nhiều loại thực phẩm TQ vẫn tràn ngập, nhất là các loại thực phẩm khô, bánh kẹo… Nhiều mặt hàng như nấm, măng khô, hạnh nhân, gia vị…, vẫn làm chủ thị trường, hàng Việt Nam cùng chủng loại chỉ chiếm một lượng nhỏ và không cạnh tranh lại.

Không bao bì, nhãn mác

Chất lượng khó lượng

Giới kinh doanh cho biết đặc điểm rất đặc trưng và là ưu điểm lớn của thực phẩm TQ là mẫu mã phong phú, màu sắc bắt mắt, mùi vị đậm đà và giá rẻ nên rất dễ bán. Chẳng hạn, loại thức uống đóng chai có màu vàng sặc sỡ, giá chỉ 24.000 đồng/lốc 24 chai. Loại thức uống này thu hút trẻ em vì sau khi uống xong có thể sử dụng chai làm ống xịt nước để chơi.

Vùng trũng của hàng giá bèo

Bà Từ Như Nguyệt, chủ một doanh nghiệp kinh doanh bánh kẹo ngoại nhập tại TPHCM, cho hay nhiều người đã liên hệ với bà để đặt vấn đề kinh doanh hàng TQ. Nếu bà đồng ý phân phối, hàng sẽ được “rót” về tận nơi không cần phải lo giấy tờ, vận chuyển gì cả vì hóa đơn, chứng từ phía bán sẽ chuẩn bị đầy đủ. Còn về giá thì họ đưa ra đủ loại, giá nào cũng có, thậm chí có mức giá rẻ hơn hàng cùng loại trong nước đến 30%.

Còn theo bà Tô Thị Tuyết, kinh doanh thực phẩm chế biến tại chợ Bình Tây, các mặt hàng của TQ như mứt bí, cà na, xí muội, táo không hạt, cà bi, nấm đông cô… được mối lái giao hàng tận nơi với giá “mềm” hơn hàng trong nước khá nhiều. Bà Tuyết cũng cho biết đã nhiều lần sang TQ, thấy hàng thực phẩm chế biến của họ bán tại thị trường nội địa cao hơn giá hàng cùng loại bán tại Việt Nam từ 10% - 20%. Chẳng hạn, nấm đông cô bán tại TQ tính ra khoảng 250.000 đồng/kg nhưng tại cửa khẩu chỉ còn 170.000 - 180.000 đồng/kg.

Ông Nguyễn Lâm Viên, Tổng Giám đốc Công ty Vinamit, giải thích thị trường TQ rất rộng lớn, có đủ các mặt hàng từ giá cao đến giá thấp nhất. Sở dĩ họ sản xuất được hàng giá rẻ là do quy mô sản xuất thường rất lớn (kể cả cơ sở được xem là nhỏ) nên hạ giá thành sản xuất. Chưa kể doanh nghiệp của họ còn được sự trợ giúp của nhà nước. Cũng theo ông Viên, hàng hóa lưu thông qua đường tiểu ngạch giữa Việt Nam và TQ ước mỗi ngày từ 60 - 70 triệu USD nên rất khó kiểm soát.

Giám đốc một doanh nghiệp lớn trong ngành thực phẩm tại TPHCM cho biết các cơ sở sản xuất ở TQ cũng có nhiều cấp, với hàng có chất lượng cao thì được cơ quan chức năng cấp giấy chứng nhận, còn hàng giá rẻ sản xuất xong là chuyển ngay cho các đầu nậu để bán qua biên giới, tuồn sang tiêu thụ ở Việt Nam nên gần như không chịu sự giám sát nào về mặt chất lượng.

Hàng TQ khi về đến TPHCM thì được các đầu nậu tích cực chào hàng tại các cửa hàng, đại lý lớn. Có thế mạnh về vốn, các đầu mối này thường cho bạn hàng gối đầu công nợ dài ngày. Mỗi đầu nậu thường cung cấp nhiều mặt hàng nên chỉ cần giao dịch tại một đầu mối là đủ đáp ứng mọi nhu cầu của khách. Với phương thức kinh doanh này, lượng bạn hàng của họ khá đông đúc, chân rết giao dịch phủ khắp nơi nên gần như chiếm lĩnh thị trường bình dân.