Nước rửa chén ba không giữa Hà Nội

Đặc điểm nhận dạng của các thứ nước gọi là nước rửa chén bát trên các phố Phạm Ngũ Lão, Hàng Vải, Hàng Gà, Lê Duẩn .. là đều được đựng trong các can dầu ăn loại 5 lit. Nhiều can được bóc hết nhãn, chỉ còn can nhựa trong, lộ rõ màu của dung dịch tẩy rửa, còn nhiều can đựng, chủ cửa hàng không “buồn” bóc nhãn dầu Neptune hay Simply…  trên những cái can nhựa nham nhở.

Đủ các màu sắc ở các cửa hàng hóa chất ba không. Chủ quán nói, “Màu vàng, màu xanh là nước rửa bát, màu hồng là nước lau sàn. Phải hỏi cẩn thận nếu không là lấy nhầm đấy!”.

Cửa hàng hóa chất số 124 Lê Duẩn bày la liệt can, chai, lọ. Bên cạnh đó là những chếc xô lớn. Quan sát một lúc, thấy bà chủ cửa hàng lấy gáo, múc những gáo dung dịch vàng sóng sánh từ cái xô lớn cho vào từng cái can, bán cho khách đến mua.

Những can lớn nước rửa chén bát không nhãn mác bày la liệt trên vỉa hè Lê Duẩn.

Những nhãn hiệu nước rửa chén bát quen thuộc, chất lượng có uy tín trên thị trường như Sunlight có giá trên 20 ngàn cho một chai 800 ml. Một chai Mỹ Hảo 800 ml cũng có giá trên 10 ngàn đồng, chưa kể đến một số loại nước rửa chén bát nhập khẩu, giá có thể đến gần 50 ngàn/lít. Thế nhưng, đến những cửa hàng bán hóa chất vỉa hè, hỏi nước rửa chén, người mua sẽ được chỉ những can lớn, giá hơn 5 ngàn cho một lít.

Bà chủ cửa hàng 124 Lê Duẩn khá niềm nở tư vấn khách mua hàng. “27 ngàn một can 5 lít, nếu mua 4 can, chỉ lấy tròn 100”.

Phố Hàng Gà, sát cổng chùa Thái Cam cũng là một hàng bày bán hóa chất, nước tẩy rửa ba không. Sáng, trưa, chiều, tối qua đây, thấy cửa hàng lúc nào cũng nườm nượp khách lại qua, nhập hàng, bán hàng. Hỏi chủ các quán ăn bình dân, đây là địa chỉ quen thuộc để mọi người ghé qua mua, vì nó rẻ, một ngày rửa hàng chục chậu lớn bát đĩa, lấy tiền đâu mua Mỹ Hảo, hay Sunlight?

Mầm mống của bệnh tật nguy hiểm

Thông thường, những hộ gia đình ít khi mua các hóa chất tẩy rửa ở các vỉa hè, không rõ nguồn gốc về dùng. Đối tượng chủ yếu của những loại nước rửa chén này đa phần là chủ các quán cơm, quán nhậu, số lượng bát đĩa lớn. Chỉ cần một lượng dung dịch rất nhỏ có thể cho rất nhiều bọt, có thể rửa sạch hàng lô lớn bát đũa.

Thoạt nhìn, đố ai biết được bên trong những cái can này là nước rửa chén bát hay dầu ăn hay một loại chất lỏng nào khác?

Theo các chuyên gia của Viện Hóa học Công nghiệp Việt Nam, hóa chất sử dụng chủ yếu để làm nước rửa bát là chất tẩy rửa, chất làm đông, chất thơm... Ngoài ra còn có một số phụ gia làm mềm, phẩm tạo màu. Nước rửa chén bát của những hãng có tên tuổi đã được đăng ký tiêu chuẩn chất lượng thường sử dụng hóa chất có tác dụng tẩy sạch là Na-LAS và phẩm màu thực phẩm còn các loại nước rửa chén bát "3 không" chủ yếu dùng kiềm và phẩm màu công nghiệp nhập từ Trung Quốc, bởi vì giá của kiềm rẻ bằng 1/7 giá của Na-LAS.

Các chuyên gia y tế cảnh báo, các nhân viên các quán hàng nếu rửa không sạch bát đĩa, những hóa chất, phẩm màu độc hại có trong loại nước rửa bát "3 không" vẫn còn bám vào chén, bát gây hại cho người sử dụng.

Lượng hóa chất này dần ngấm vào cơ thể qua đường ăn uống và gây bệnh. Nhẹ thì ngộ độc, lâu dần có thể là tác nhân gây ung thư đường ruột, gan, thận... Còn chuyện người sử dụng tiếp xúc trực tiếp với loại nước này bị viêm da thì là điều hiển nhiên.