Thuỷ điện vỡ bị cáo buộc làm dối

>>Vỡ đập thủy điện Đakrông 3, thiệt hại hàng chục tỉ đồng

>>20 tỉ đồng trôi theo thủy điện Đakrông 3

Thuỷ điện Dăkrông 3 bị cáo buộc làm dối.

Mặc dù gây thiệt hại và đe doạ tính mạng người dân, nhưng đến nay chủ đầu tư vẫn chưa bắt tay vào khắc phục sự cố vỡ đập. Không chỉ vậy, họ còn ngăn cản các hoạt động tác nghiệp của báo chí khi ghi hình ở đây.

Làm dối và giấu tin vỡ đập

Sáng ngày 7.10, người dân tại bản Pa Hy, xã Tà Long bỗng nghe từ thượng nguồn cách nơi họ ở khoảng 1km tiếng nổ lớn, sau đó là tiếng nước đổ cuồn cuộn, chảy phăng đục ngầu sông Dăkrông. Chưa hết bàng hoàng, mọi người lại nghe tiếng đá đánh vào nhau lộc cộc dưới tiếng nước chảy như lũ cuốn. Chị Hồ Thị Mên ở bản Pa Hy, nói: “Mình nghe tiếng nổ xong là thót tim, rồi nước chảy như lũ, dâng vào nhà, vào rẫy...”

Ông Hồ Văn Viên, chủ tịch xã Tà Long cho biết rẫy lúa, mì, bắp của hàng chục hộ dân bị ngập hết, mất trắng. Dân bị thiệt hại nhưng chủ đầu tư chưa một lần đến thăm hỏi, động viên, và cũng không xin lỗi bà con hoặc chính quyền địa phương về việc tắc trách dẫn đến vỡ đập.

Sự cố vỡ đập thuỷ điện Dăkrông 3 (vỡ 20m đập vai trái) đã gây thiệt hại về kinh tế và đe doạ đến tính mạng cũng như tài sản của người dân nhưng công ty đã không thông báo cho chính quyền địa phương biết. Không chỉ vậy, khi biết tin vỡ đập, chính quyền địa phương đi kiểm tra tình hình để tìm giải pháp khắc phục sự cố, nhưng bị cản trở không cho vào. Ông Trần Quang Chiến, bí thư huyện uỷ Dăkrông nói khi nghe tin vỡ đập, ông muốn vào để kiểm tra tình hình thực tế nhưng người của công ty cổ phần thuỷ điện Trường Sơn – chủ đầu tư thuỷ điện từ chối không cho vào. Trước đó, một phó chủ tịch huyện vào kiểm tra cũng bị từ chối, không được vào. “Tôi nói người dân đang rất lo lắng vì nước về nhanh, và đặt vấn đề sự cố này trong tầm kiểm soát hay ngoài tầm kiểm soát, trong khi chúng tôi lại bị động, thì các anh phải chịu trách nhiệm. Thế nhưng họ vẫn từ chối và nói đó là do “xả đáy”. Tôi nói cả mảng bêtông đổ xuống sao lại gọi xả đáy, đồng thời yêu cầu làm việc nghiêm túc nhằm đảm bảo tính mạng người dân nhưng họ vẫn không hợp tác. Khi sự cố xảy ra, họ cũng không báo cho chính quyền biết...”, ông Chiến nói.

Ông Chiến cũng cho rằng, việc thi công “rất dối”. Cụ thể lấy cát sạn tại chỗ làm, cát sạn lại bẩn không đảm bảo tiêu chuẩn, cho nên dù chỉ mới là trận mưa không phải lớn đã vỡ đập. “Dân đang lo khi nước lớn đổ về, nhưng chủ đầu tư lại chối bỏ trách nhiệm và giấu giếm thông tin”, ông Chiến nói.

Dọc sông Dăkrông trong vòng hơn 20km có bốn thuỷ điện vừa và nhỏ. Sự cố vỡ đập trên khiến người dân rất lo lắng cho “số phận” của ba đập khác.

Phớt lờ dân và chính quyền địa phương

Đập thuỷ điện Dăkrông 3 được khởi công từ tháng 11.2010 với tổng số vốn đầu tư hơn 210 tỉ đồng do công ty cổ phần thuỷ điện Trường Sơn (trụ sở tại Đồng Hới, Quảng Bình) làm chủ đầu tư. Khi hoạt động, hai tổ máy của đập này sẽ có công suất là 8MW.

Trong quá trình thi công, người dân địa phương cho biết, họ phát hiện người ta không lấy cát sạn đúng tiêu chuẩn mà sử dụng ngay cát sạn ở dọc sông để xây đập!? Tại hiện trường vụ vỡ đập, chúng tôi thấy kết cấu bên trong các mảng bêtông vỡ xỉn màu, cũ kỹ như các kiểu bêtông từng đổ cách nay mấy chục năm.

Về nguyên tắc, chủ đầu tư chưa được phép tích nước khi chưa áp giá đền bù cho khoảng 13 hộ dân người dân tộc Pa Cô, Tà Ôi ở xã Tà Long bởi lúa nương, rẫy mì, rẫy bắp của họ chưa thu hoạch và bảng áp giá đền bù quá thấp khiến người dân không đồng tình. Ông Hồ Văn Viên, chủ tịch xã Tà Long nói trung bình mỗi hộ dân chỉ được đền bù 5 – 6 triệu đồng cho rẫy lúa, nương bắp mấy chục đời canh tác. Thậm chí có hộ phải di dời cả nhà nhưng cũng chỉ hai ba chục triệu, quá thấp nên dân không đồng tình, xã cũng không đồng tình nhưng họ vẫn tích nước làm ngập tài sản của dân. Ông Viên cho biết thêm, công ty cổ phần thuỷ điện Trường Sơn không có phương án phòng chống lũ, xả lũ gửi cho địa phương mà đã tiến hành tích nước.

Hiện tại, đơn vị để xảy ra sự cố trên vẫn chưa bắt tay khẩn trương khắc phục hậu quả một cách quyết liệt, trong khi bảo vệ ở đây lại cản trở báo chí đến ghi hình tác nghiệp. Chúng tôi tìm cách chụp hình mảng đập bị vỡ, liền bị vài kẻ tự xưng bảo vệ của thuỷ điện Dăkrông 3 đến yêu cầu cấm quay phim chụp ảnh, nếu không sẽ bị đánh “tét” máy.

Trước tình hình đó, UBND tỉnh Quảng Trị đang chỉ đạo các cơ quan chức năng kiểm tra báo cáo cụ thể sự việc để có biện pháp an toàn cho hàng ngàn người đồng bào thiểu số phía hạ nguồn trong các đợt mưa lũ sắp tới. Trong khi đó, một tổ công tác của cơ quan công an đã vào cuộc xem xét việc vỡ đập này có giấu hiệu rút ruột hay không.