“Trám vết nứt đập Sông Tranh chỉ là... làm cho vui”

Đập bê tông đầm lăn này giống như một trái dưa hấu vỏ rất cứng, vỏ đập bê tông thượng lưu tối thiểu mác bê tông phải 250, nhưng đập Sông Tranh mác bê tông đến 300, còn trong ruột mác thấp khoảng 150-170.

Ông Trưởng BQL nói rằng chưa có tiêu chuẩn trong việc nước rò rỉ qua thân đập là bao nhiêu? Vậy theo ông nước thấm qua thân đập thủy điện Sông Tranh 2 với mức 75l/s là cao hay thấp?

Giống như mồ hôi ở da chúng ta khi ra da là thấm đều chứ không phải thấm tập trung một chỗ, do đó khi mực nước hồ xuống thấp mà thấm 75l/s thì tôi không tưởng tượng khi mực nước hồ dâng cao thì lượng thấm biết chừng nào, mà thấm ở đây là thấm tập trung ở các khe nứt chứ không phải thấm đều cả bề mặt đập thương lưu, cho nên rất nguy hiểm chứ không phải như người quản lý nói.Theo ông thủy điện Sông Tranh không thiết kế xả đáy để xả lũ hay xả sự cố thì đúng hay sai?Đó là một khiếm khuyết lớn trong thiết kế. Thông thường khi thiết kế người ta nghĩ đến chuyện an toàn của công trình. Ví dụ như cần tháo hết nước để xử lý thì người ta phải có cống xả đáy chứ? Lẽ ra trong thiết kế phải làm một cống xả đáy. Giờ hồ có sự cố chúng ta cần xử lý triệt để chống thấm trước khi mùa lũ đến thì làm thế nào mà lấy nước cho được phần dưới của hồ?Có công trình đập nào lớn trên thế giới mà không thiết kế cửa xả đáy như Sông Tranh 2 ở Việt Nam không, thưa ông?Những hồ nhỏ thì không quan trọng lắm, nhưng tất cả công trình lớn bắt buộc người ta phải làm. Sông Tranh 2 là công trình cấp một, một công trình quan trọng, ở Việt Nam thì tôi không biết hết nhưng chắc chắn trên thế giới không chỗ nào người ta làm kiểu lạ kỳ với những công trình cấp một quan trọng như thế lại không có cống xả đáy để xử lý khi đập sinh ra sự cố.

Việc các ông nhân dùng ximăng trám các vết hở ở khe nhiệt theo ông sẽ ảnh hưởng như thế nào đến việc chống rò rỉ nước ở thân đập?Chuyện trám như thế giống như nhà nứt thì trám chống thấm chơi cho vui thôi. Đập cao và quan trọng như thế mà một trong những phương pháp truyền thống là người ta hạ mực nước hồ xuống, những chỗ nào siêu âm được người ta khoan tìm vết nứt rồi dùng vữa bê tông bơm cho chảy lan truyền kín, sau đó gia cố thêm thượng lưu. Còn làm như thế giống như mấy bác thợ nhà nông làm cho vui chứ không có ý nghĩa trong vấn đề chống thấm đảm bảo độ an toàn cho công trình.

Tình hình sự cố ở thủy điện Sông Tranh 2 đã rõ, là một người am hiểu trong lĩnh vực xây dựng, ông quan ngại điều gì nhất đối với công trình này?Đập này cao gần cả trăm mét, thứ nhất là phải đảm bảo hồ sơ thiết kế. Ví dụ như hành lang thu nước, mới nhìn qua tôi thấy cấu tạo không hợp lý. Hành lang thu nước càng xuống thấp thì áp lực nước càng lớn, chiều dày bê tông mác cao chống thấm phải lớn theo, vấn đề xử lý các khe nhiệt phải rất kỹ như các tấm đồng omega phải đặt cách mặt thương lưu bao nhiêu mét, phải có cao su siêu bền… đồng thời phải tính đầy đủ tải trọng động do động đất lên thân đập. Chúng ta phải làm bài bản như thế.Để khắc phục triệt để việc thấm nước, theo ông chúng ta phải làm gì?Đối với một công trình quan trọng như thế này theo tôi cần phải có một hội đồng với nhiều chuyên gia về địa chất nền móng, chuyên gia về động đất, chuyên gia về thủy lực, chuyên gia kết cấu, chuyên gia xử lý thấm… Họ xem xét với những thiết bị đo đạc, sau đó họ chẩn đoán đề ra phương pháp xử lý sự cố thì mới bài bản và đảm bảo tính an toàn cho công trình, chứ còn làm theo kiểu như thế này thì tôi rất lo lắng.