»

Thứ năm, 07/05/2026, 23:24:31 PM (GMT+7)

Không chỉ chuyện chiếc lư hương

(15:42:33 PM 17/03/2022)
(Tin Môi Trường) - Chiếc lư hương dưới chân tượng đài Đức Thánh Trần Hưng Đạo tại công viên Mê Linh (quận 1, TP.HCM) đã được đưa về đặt lại ở vị trí cũ vào rạng sáng 17.3.2022.

Câu chuyện “mang đi hay để lại” chiếc lư hương này vậy mà đã tốn nhiều giấy mực dư luận trong một thời gian ba năm. Giữa các luồng dư luận đan xen, nói cho đúng, đã có khi câu chuyện bị lái đi theo những diễn giải cường điệu.

Không[-]chỉ[-]chuyện[-]chiếc[-]lư[-]hương[-]

Lư hương của tượng đài Trần Hưng Đạo đã được tái an vị tại công viên Mê Linh. Ảnh chụp tại lễ khánh thành công viên bến Bạch Đằng và công viên Mê Linh sáng ngày 17.3.2022. Ảnh: Trung Dũng
 
Tuy nhiên, trong một tinh thần chịu lắng nghe và suy xét, việc lãnh đạo TP.HCM quyết định di dời chiếc lư hương trở về, đặt trong diện mạo mới của công viên Mê Linh và công viên Bạch Đằng, có thể nói là lối ứng xử thuận tình thuận lý, có trước có sau; đem lại hiệu quả cao cho giá trị tổng quan của dự án chỉnh trang không gian công cộng.
 
Nói là “có trước có sau”, bởi rằng việc chỉnh trang không gian công cộng trong đô thị hiện đại trong trường hợp này đã kết nối được với những hạng mục, biểu trưng của quá khứ, những gì gắn liền với tâm thức cộng đồng qua thời gian. Đây cũng chính là chìa khóa trong quy hoạch bảo tồn hướng đến xây dựng những vùng lõi di sản thêm giàu có, phong phú.
 
Không[-]chỉ[-]chuyện[-]chiếc[-]lư[-]hương[-]
Ý định nâng Dinh Tỉnh trưởng lên 28m, xây tổ hợp khách sạn, thương mại… bên dưới trong quy hoạch khu Hòa Bình của chính quyền Đà Lạt đã vấp phải phản đối của giới chuyên gia di sản, quy hoạch và dư luận. Ảnh: Nguyễn Vĩnh Nguyên
 
Nhìn lại, sở dĩ vừa qua các dự án quy hoạch lớn ở trung tâm các đô thị Việt Nam (trong đó, tiêu biểu nhất là khu Hòa Bình, Đà Lạt) vấp phải sự phản ứng mạnh mẽ từ dư luận là bởi tư duy loại trừ, xóa dấu di sản trong bức tranh phát triển khiến các biểu trưng gắn bó với tâm thức, ký ức cộng đồng bị coi nhẹ và bỏ qua.
 
Hình thái đô thị hiện đại không thể được xác lập trên cơ sở ý chí hay nguồn lợi của nhà đầu tư, nhà tài trợ mà phải thực sự là sản phẩm mang lại giá trị cho cộng đồng, nơi cộng đồng gắn bó, thụ hưởng những giá trị văn hóa được định hình qua thời gian.
 
Chuyện chiếc lư hương trước tượng đài Đức Thánh Trần ở công viên Mê Linh Sài Gòn được đưa về chỗ cũ, có lẽ câu chuyện cũng không nên phóng đại theo chiều hướng “tâm linh nhân quả” dễ dãi, mà cần được xem như một kinh nghiệm xử lý trong khoa học chỉnh trang, xa hơn, là cách thức ứng xử bảo tồn di sản, đặt di sản trong hình thái không gian, làm cho được tỏa sáng, phát huy giá trị trong bối cảnh hiện đại.
 
Đây cũng là một điển hình để cơ quan chức năng phải xem lại các dự án trùng tu di sản tùy tiện kiểu như dự án tu bổ, tôn tạo tháp Bánh Ít do Sở Văn hóa Thông tin Bình Định thực hiện. Cái sai từ những cẩu thả dẫn đến biến dạng di sản rất cần được truy cứu tường tận nguồn gốc trách nhiệm. (Với trường hợp Tháp Bánh Ít, thật đau lòng là những phát hiện sai phạm khi công trình “trùng tu” đang dang dở và đã kịp xâm hại đến kết cấu cũng như hình thái của công trình có niên đại đến ngàn năm, là chứng tích quan trọng của một phần lịch sử văn hóa vùng và địa phương!).
 

Không[-]chỉ[-]chuyện[-]chiếc[-]lư[-]hương[-]

Đơn vị thi công tự ý đưa máy múc vào thi công gần tháp Cổng trong quần thể di tích tháp Bánh Ít. Ảnh: Phan Hiếu
 
Trở lại câu chuyện chiếc lư hương trên công viên Mê Linh hôm nay. Chắc chắn đó không phải là một chi tiết nổi bật giữa rất nhiều công trình mới mẻ hiện đại chung quanh, càng không phải là một điểm nhấn trong kiến trúc tổng thể công viên Mê Linh và công viên Bạch Đằng vừa được chỉnh trang, nhưng đó là một điểm nhấn có hấp lực tinh thần và là không gian tín ngưỡng đặc biệt - là chốn biểu thị sự thành kính hướng về tiền nhân; nơi chốn nhắc nhớ những thị dân hôm nay biết nhìn sâu vào lịch sử đất nước, lịch sử thành phố mà mình đang sống và gắn bó để sống có trách nhiệm.
 
Đó là mặt tích cực không chỉ dừng lại ở giá trị vật chất của một chiếc lư hương.
(Nguyễn An Nam/ TC NĐT)
TÁI CHẾ ĐƠN GIẢN THẾ

Gửi ý kiến bạn đọc về: Không chỉ chuyện chiếc lư hương

* *
*
*
Chọn file
(File: .Zip - 2M)
(Tin Môi Trường hoan nghênh các ý kiến đóng góp của bạn đọc cho bài viết. Các thảo luận sẽ được xem xét trước khi đăng tải. Tin Môi Trường giữ quyền từ chối những lời lẽ xúc phạm cá nhân, tổ chức; lời lẽ trái thuần phong mỹ tục, vi phạm pháp luật. Bạn đọc thảo luận bằng tiếng Việt có dấu. Ý kiến không nhất thiết thể hiện quan điểm của Tin Môi Trường. Cám ơn sự đóng góp và hợp tác của các bạn)
 SHIP TRUNG VIỆT
Không xả rác
VACNECPECO
 168 trạm quan trắc bị can thiệp - khi “sự thật môi trường” bị bóp méo

168 trạm quan trắc bị can thiệp - khi “sự thật môi trường” bị bóp méo

(Tin Môi Trường) - Thông tin 168 trạm quan trắc môi trường bị can thiệp không chỉ là một con số gây sốc. Nó là dấu hiệu của một vấn đề nghiêm trọng hơn: niềm tin vào dữ liệu môi trường – nền tảng của quản lý và bảo vệ sức khỏe cộng đồng - đang bị xói mòn.

Tin Môi Trường
 Hợp tác chiến lược Việt Nam - Hàn Quốc: Từ cam kết chính trị đến liên kết kinh tế xanh thực chất

Hợp tác chiến lược Việt Nam - Hàn Quốc: Từ cam kết chính trị đến liên kết kinh tế xanh thực chất

(Tin Môi Trường) - Diễn ra trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước tới Việt Nam của Tổng thống Đại Hàn Dân Quốc, Diễn đàn Kinh tế Việt Nam - Hàn Quốc ngày 23/4/2026 tại Hà Nội không chỉ là một sự kiện ngoại giao - kinh tế quan trọng, mà còn phản ánh rõ bước chuyển trong tư duy hợp tác song phương: từ mở rộng quy mô sang nâng cao chất lượng, từ kết nối đầu tư sang đồng kiến tạo các mô hình phát triển bền vững dựa trên nền tảng công nghệ, xanh hóa và chuẩn mực toàn cầu.

VACNE 30 năm
 42 cây mai  bị tịch thu và câu chuyện “nguồn gốc” không thể xem nhẹ

42 cây mai bị tịch thu và câu chuyện “nguồn gốc” không thể xem nhẹ

(Tin Môi Trường) - Vụ việc một cá nhân bị xử phạt và tịch thu 42 cây mai kiểng không rõ nguồn gốc tại Vườn quốc gia Côn Đảo không đơn thuần là chuyện vi phạm hành chính. Đằng sau con số “42 cây mai” là câu hỏi lớn hơn về ý thức pháp luật, đạo đức môi trường và cách chúng ta ứng xử với tài nguyên thiên nhiên.

Hội BVTN&MT Việt Nam
KHÔNG XẢ RÁC BỪA BÃI