Kiên Giang - Khu cảng cá Tắc Cậu ô nhiễm nặng

Quá trình hoạt động của khu cảng cá nằm tại xã Bình An, huyện Châu Thành (Kiên Giang) đã làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường.

Hiện khu cảng cá Tắc Cậu có 27 dự án đầu tư được triển khai, trong đó có 17 dự án xây dựng nhà máy chế biến thủy sản.

Ông Đỗ Minh Phơn, phó giám đốc công ty cổ phần thủy sản Hải Minh, cho biết công suất thiết kế của nhà máy là 1.100 tấn thành phẩm/năm, nhưng do gặp khó khăn về nguồn nguyên liệu nên nhà máy hoạt động mới đạt khoảng 30 phần trăm công suất.

Công ty chưa đầu tư hệ thống xử lý nước thải vì còn chờ khu cảng cá Tắc Cậu xây dựng thêm một trạm xử lý nước thải tập trung.

Phần lớn nhà máy còn lại cũng không đầu tư hệ thống xử lý nước thải, một số cơ sở có hệ thống xử lý nhưng chưa đạt yêu cầu hoặc không vận hành xử lý, nên nước vẫn có nồng độ ô nhiễm khá cao và đều thải trực tiếp vào cống thoát nước mưa để ra sông Cái Bé.

Riêng hệ thống thoát nước bẩn, nước mưa của khu cảng cá Tắc Cậu đã quá tải, làm ảnh hưởng hệ thống thoát nước chung của khu vực. Khu vực giáp ranh của cảng cá Tắc Cậu - kênh Bờ Bảng Vàng - đường thoát nước cũng bị tắc nghẽn, gây ngập úng.

Điều đáng nói là trạm xử lý nước thải tập trung của khu cảng cá Tắc Cậu đã được xây dựng (do Xí nghiệp Quản lý bến cảng cá Kiên Giang quản lý), tuy chỉ đủ sức phục vụ xử lý nước thải bốn nhà máy nhưng cũng không hoạt động thường xuyên.

Thiếu nhất quán

Thực trạng ô nhiễm môi trường tại khu cảng cá Tắc Cậu có nguyên nhân do luận chứng kinh tế - kỹ thuật. Ban đầu khu cảng cá này dự kiến chỉ bố trí năm nhà máy trong 9 ha, các công trình hạ tầng cơ sở cũng được thiết kế tương ứng với quy mô này.

Do các nhà lựa cá được xây dựng ở vị trí cách xa cầu tàu, không thuận lợi cho bốc dỡ hoặc lên hàng, nên phát sinh ngoài luận chứng một dãy nhà lựa sản phẩm nằm cặp cầu tàu. Đến lúc đi vào hoạt động thì các hạng mục công trình này nảy sinh vấn đề không có mặt bằng để bố trí hệ thống thu gom xử lý nước thải riêng.

Để thực hiện chủ trương thu hút đầu tư của tỉnh, khu cảng cá Tắc Cậu được mở rộng với qui mô 32ha (bố trí xây dựng 27 nhà máy). Chính vì vậy, các công trình hạ tầng cơ sở hiện có không đủ sức đáp ứng nhu cầu phát triển. Chẳng hạn hệ thống xử lý nước thải tập trung có công suất thiết kế 400m3/ngày đêm nhưng nhu cầu xử lý nước thải thực tế hơn 2.100m3/ngày đêm.

Cách quản lý đối với các doanh nghiệp (DN) ở đây cũng còn chồng chéo và chưa có chính sách bảo vệ môi trường nhất quán. Một giám đốc công ty than phiền: "DN không biết phải tuân thủ quy định về bảo vệ môi trường theo tiêu chuẩn xả thải nào.

Lúc xí nghiệp (Xí nghiệp quản lý bến cảng cá) yêu cầu DN phải góp tiền để lập báo cáo đánh giá tác động môi trường chung cho khu cảng cá, khi thanh tra đến làm việc lại đòi phạt vì DN không lập báo cáo đánh giá tác động môi trường cho nhà máy".

Qua thanh tra việc chấp hành chính sách, pháp luật về bảo vệ môi trường tại bảy DN chế biến thủy sản thuộc khu cảng cá Tắc Cậu, đoàn thanh tra Sở Tài nguyên&Môi trường đã phát hiện bảy DN không lập báo cáo đánh giá tác động môi trường trước khi đưa nhà máy vào hoạt động.

Trong quá trình sản xuất, các nhà máy đều có hành vi xả nước thải không qua xử lý vào môi trường vượt hơn mười lần tiêu chuẩn cho phép.

Ông Vũ Ngọc Phước - Trưởng Đoàn thanh tra  cho biết do vi phạm của các DN vượt thẩm quyền xử phạt của chánh thanh tra Sở, nên vụ việc được trình lên UBND tỉnh Kiên Giang xem xét, quyết định xử lý.

Chủ tịch UBND tỉnh Kiên Giang Bùi Ngọc Sương đã có kết luận: giao Sở Tài nguyên&Môi trường có văn bản buộc bảy DN trong thời hạn 45 ngày làm việc phải lập báo cáo đánh giá tác động môi trường, hoặc trong thời hạn 15 ngày làm việc phải đăng ký và thực hiện cam kết bảo vệ môi trường, đồng thời khắc phục ô nhiễm môi trường do DN gây ra.

Thế nhưng gần một năm rưỡi trôi qua, thực trạng ô nhiễm môi trường tại khu cảng cá Tắc Cậu vẫn chưa có chuyển biến đáng kể.

Theo ông Đoàn Hữu Thắng - Trưởng phòng Môi trường (Sở Tài nguyên&Môi trường), đến nay mới có công ty cổ phần Thủy sản số 4 (Kiên Giang) đến đăng ký để kiểm tra hệ thống xử lý nước thải của nhà máy, lấy mẫu nước đem phân tích và được xác nhận bản đăng ký đạt tiêu chuẩn môi trường.

(Theo Báo Tài Nguyên&Môi Trường)