Bắc Ninh: Người dân “sống mòn” với khí thải Khu công nghiệp

Bất cập trong quản lý

Theo ông Hà Minh Họa, Chi Cục trưởng Chi Cục Bảo vệ Môi trường tỉnh Bắc Ninh, thì ở một số khu công nghiệp của Bắc Ninh, dù không nghiêm trọng như các tỉnh khác, song mức độ xả thải, gây ô nhiễm môi trường sống (môi trường nước, đặc biệt là không khí) đối với người dân địa phương vẫn khá lo ngại.

Ông Họa thừa nhận: “Một trong những nguyên nhân dẫn tới việc các công ty, khu công nghiệp tự do xả thải, gây ô nhiễm môi trường như công ty Kingmo New Materials là do bất cập trong việc phân công, giao quyền quản lý đối với các khu công nghiệp tập trung.”

Theo ông Họa, kể từ năm 2009, sau nhiều lần sửa đổi quyền vụ, Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Bắc Ninh không quản lý môi trường trong khu vực các Khu công nghiệp tập trung mà chỉ quản lý bên ngoài hàng rào các khu công nghiệp.

“Tất cả các doanh nghiệp trong khu công nghiệp tập trung đều do Ban quản lý các Khu công nghiệp thẩm định và Sở Tài nguyên và Môi trường không có một hồ sơ nào liên quan và cũng không biết doanh nghiệp đó sản xuất cái gì,” ông Họa cho hay.

Cũng theo lời ông Họa, cơ quan chức năng phụ trách về môi trường nhưng lại không quản lý môi trường trong các khu công nghiệp tập trung là không hợp lý.

“Vì không vào kiểm tra, không thẩm định được nên rất khó để phát hiện những bằng chứng vi phạm của các khu công nghiệp,” ông Họa nói.

Trao đổi với phóng viên , Phó Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Bắc Ninh, ông Nguyễn Hữu Tiệm cho biết: Bắc Ninh hiện có 15 khu công nghiệp tập trung, ngoài ô nhiễm nước thải còn xảy ra ô nhiễm rác thải, khí thải và tiếng động.

“Để giảm thiểu tình trạng xả thải ra khu dân cư, gây ô nhiễm môi trường, tỉnh đã phê duyệt cho một số khu công nghiệp, triển khai xây dựng hệ thống xử lý nước thải tập trung. Tuy nhiên, tình trạng xả nước thải ra ngoài khu dân cư, gây ô nhiễm môi trường vấn có,” ông Tiệm nói.

Vị này cũng cho rằng một trong những nguyên nhân gây nên tình trạng ô nhiễm tại các Khu công nghiệp tập trung là do nhiều đơn vị gia nhập muộn, triển khai chưa đồng bộ.

Cũng theo ông Tiệm thì mặc dù ô nhiễm khu công nghiệp dân kêu nhiều, nhưng ô nhiễm tại các làng nghề dân kêu nhiều hơn. Cùng với ô nhiễm nước thải, ô nhiễm khí thải ở Bắc Ninh cũng đang là “bài toán” cần giải quyết triệt để.

Quay trở lại với câu chuyện bất cập trong quản lý của ông Họa, vị Chi cục trưởng Chi cục Bảo vệ Môi trường tỉnh Bắc Ninh nhận định: “Cứ tình trạng xả thải, gây ô nhiễm môi trường như hiện nay thì đến năm 2025, Bắc Ninh vẫn không thoát cảnh ô nhiễm.”

“Trước mắt, chúng tôi vẫn theo giải pháp tăng cường thanh tra, kiểm tra nhưng quan trọng các doanh nghiệp họ có tuân theo hay không. Tuy nhiên, nếu cứ gây ô nhiễm môi trường, chúng tôi sẽ tổ chức cắt điện, cắt nguồn nước. Nếu vẫn không hiệu quả, chúng tôi sẽ đề xuất thu hồi quyền quản lý của các KCN,” ông Họa đưa ra giải pháp.

Sống chung với khí thải độc hại

Từ câu chuyện của ông Họa, chúng tôi đã dành thời gian 2 ngày để tìm hiểu về mức độ ô nhiễm mà 190 hộ dân ở thôn Bất Lự (xã Hoàn Sơn, huyện Tiên Du, Bắc Ninh) đã và đang phải "sống mòn" với tình trạng ô nhiễm khí thải từ công ty Kingmo New Materials (Khu công nghiệp Tiên Sơn) suốt hơn 2 năm qua.

Giọng nói uể oải, anh Bế Tuấn Anh, chủ cửa hàng bán nước giải khát nằm đối diện công ty Kingmo New Materials, chia sẻ: “Em ở Cao Bằng mới xuống đây làm ăn được gần nửa năm thôi, nhưng thấy người gầy đi rất nhiều. Ở đây không những ô nhiễm rác thải, nước thải, tiếng động mà khí thải cũng rất độc hại.”

Nằm cách hàng rào công ty Kingmo New Materials khoảng 500m, bà Lê Thị Loan, một người dân ngoài 60 tuổi, ở thôn Bất Lự, xã Hoàn Sơn, huyện Tiên Du, không khỏi bức xúc khi nghe hỏi về tình trạng ô nhiễm ở trên địa bàn.

Bà Loan bày tỏ: “Cứ chập tối đến rạng sáng, họ lại xả ra cái mùi hắc, gây đau đầu, buồn nôn lắm. Mặc dù, bà con chúng tôi đã gửi đơn đề nghị các cấp chính quyền giải quyết, nhưng đến nay vẫn chưa hết mùi khí độc hại.”

Cũng theo bà Loan, hơn 2 năm công ty Kingmo New Materials đi vào hoạt động thì cũng từng đó thời gian người dân ở thôn Bất Lự, xã Hoàn Sơn phải sống chung với mùi khí thải độc hại, sức khỏe yếu đi nhiều.

Tiếp câu chuyện của bà Loan, Trưởng thôn Bất Lự, ông Nguyễn Văn Phượng cho hay: “Bây giờ ô nhiễm khí thải đỡ rồi, chứ vài tháng trước, chúng tôi luôn phải sống với mùi hôi thối nồng nặc. Không những đêm mà ban ngày họ cũng xả khói đen xì, mùi rất khó chịu nên nhà nào cũng phải đóng kín cửa.”

Mang câu chuyện ô nhiễm quay trở lại “gõ cửa” các cơ quan ban ngành tỉnh Bắc Ninh thì được biết công ty Kingmo New Materials có 100% vốn đầu tư nước ngoài, hoạt động trong lĩnh vực sơ chế khoáng sản. Từ năm 2011 đến nay, công ty này đã nhiều lần xả khí thải độc hại ra môi trường.

Cụ thể, theo kết quả các mẫu phân tích của thanh tra môi trường tỉnh cho thấy chỉ số a xít clo hydric dư trong khí thải của công ty Kingmo (thải ra trong quá trình sơ chế quặng kim loại) cao hơn 2-3 lần tiêu chuẩn cho phép, là nguồn gây ô nhiễm và ảnh hưởng đến sức khỏe người dân sống gần Khu công nghiệp.

"Trước mối nguy trên cùng với đơn thư phản ánh của người dân, Sở Tài nguyên và Môi trường Bắc Ninh đã trình văn bản lên Ủy ban nhân dân tỉnh chờ phê duyệt việc xử phạt công ty Kingmo New Materials khoảng 145 triệu đồng về hành vi gây ô nhiễm môi trường và yêu cầu công ty này nhanh chóng khắc phục tình trạng ô nhiễm," ông Họa cho biết.