TP HCM - Nồng độ bụi PM10 cao nhất

Số liệu trung bình của chín trạm quan trắc tự động tại một số thành phố cho thấy nồng độ bụi PM10 ở Thành phố Hồ Chí Minh vượt tiêu chuẩn cho phép ở mức cao nhất (từ xấp xỉ 80 tới gần 90mg/m3 (tiêu chuẩn là 50mg/m3).

Kết quả quan trắc cho thấy ô  nhiễm bụi là vấn đề nổi cộm của chất lượng không khí đô thị.

Trong tổng lượng thải bụi lơ lửng, nguy hại nhất là những hạt bụi có kích thước khí động học nhỏ hơn hoặc bằng 10 microgam /m3 (PM10) và loại bụi PM2,5 vì loại bụi này chui được vào lá phổi, hủy hoại sức khỏe. 

Nút giao thông, khu vực có công trường xây dựng, các khu công nghiệp là những vùng nhiều bụi nhất.

Số liệu trung bình của chín trạm quan trắc tự động tại thành phố Hồ Chí Minh và các trạm quan trắc tự động ở Hà Nội (Láng), Hải Phòng (Phú Liễn), Đà Nẵng cho thấy liên tục từ năm 2003 tới 2006, nồng độ bụi PM10 ở Thành phố Hồ Chí Minh vượt tiêu chuẩn cho phép ở mức cao nhất (từ xấp xỉ 80 tới gần 90mg/m3 (tiêu chuẩn là 50mg/m3).

Ở Hà Nội tình hình được cải thiện đáng kể, lượng bụi PM10 giảm từ trên dưới 90mg/m3 xuống còn từ 60 đến gần 70mg/m3 .Hải Phòng được coi là sạch nhất với hàm lượng 30mg/m3, Đà Nẵng nhỉnh hơn, đang dừng ở mức 40mg/m3.

Tuy nhiên số liệu quan trắc liên tục tại một điểm chưa phải là số liệu phản ảnh bản chất ô nhiễm bụi của một thành phố.

Bằng chứng sống động nhất là số liệu quan trắc liên tục của trạm đặt tại Trường Đại học Xây dựng từ năm 1999 - 2004 cho thấy nồng độ bụi PM10  trung bình năm tại đây luôn từ  khoảng 140 đến xấp xỉ 250 mg/m3.

Đặc biệt ở Hà Nội, nồng độ bụi PM10 tỷ lệ nghịch với lượng mưa (lượng mưa tăng 100mm, lượng PM10 giảm 1,8mg/m3).

Nhìn tổng thể, bụi lơ lửng tổng số (TSP) tại đô thị cũng ở mức báo động. Theo số liệu quan trắc tại các trạm đặt cạnh tuyến đường giao thông trong thành phồ Hồ Chí Minh cho thấy, toàn bộ số lần đo nồng độ bụi TSP trung bình một giờ từ năm 2002 đến hết tháng 6/2006 đều vượt tiêu chuẩn (0,3mg/m3), dao động từ 0,31 - 2,69ng/m3. Ngã từ An Sương thường xuyển có nồng độ bụi cao nhất (2005 đến nay).

Số liệu quan trắc năm 2006 và sáu tháng đầu năm 2007 của Sở Tài nguyên&Môi trường Hà Nội cho thấy, nồng độ bụi trung bình một giờ tại phần lớn các tuyến đường giao thông trên địa bàn Hà Nội khoảng 0,5mg/m3 và khoảng 60 phần trăm số lần đo vượt tiêu chuẩn (có 25 phần trăm lần đo vượt tiêu chuẩn trên hai lần).

Ô nhiễm bụi nặng nhất tại Đuôi Cá, đường đê sông Hồng đoạn từ Yên Sở đến dốc Minh Khai, khu vực chân cầu Thăng Long, đường Khuất Duy Tiến, ngã tư Đại Cồ Việt - Giải Phóng, ngã ba Nguyễn Phong Sắc - Trần Đăng Ninh.

Đối với ba đô thị loại 1 (Đà Nẵng, Hải Phòng và Huế), từ 2002 - 2006, Hải Phòng dẫn đầu về số lần đo có nồng độ bụi vượt tiêu chuẩn (từ 33 – 71 phần trăm), Đà Nẵng đứng thứ 2 (47-56 phần trăm) và sạch nhất là Huế (17-39 phần trăm).

Các đô thị có nền công nghiệp phát triển, mật độ giao thông khá cao như Biên Hòa, Thái Nguyên, Việt Trì, Hạ Long,  bụi trên các trục đường giao thông, khu công nghiệp và khu dân cư cũng vượt tiêu chuẩn cho phép.

Đặc biệt các khu vực liền kề với các mỏ than (Hạ Long), mỏ khoáng sản (Thái Nguyên) ô nhiễm bụi rất đáng ngại, có vị trí quan trắc toàn bộ số mẫu bụi trung bình một giờ đều vượt tiêu chuẩn.

Mức độ ô nhiễm ở những thành phố này không có xu hướng giảm đi; tại một số nút giao thông có thời điểm vượt tiêu chuẩn đến năm lần và có xu hướng ngày càng tăng lên.

Xây dựng cơ bản là đối tượng số một gây nên ô  nhiễm bụi đô thị. Điều 40 và 83 của Luật Bảo vệ Môi trường quy định việc thi công công trình xây dựng phải bảo đảm các yêu cầu về môi trường, kiểm soát bụi. 

Nhiều thành phố lớn như Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh có các biện pháp ngăn chặn bụi từ các công trình xây dựng, xe vận chuyển nguyên vật liệu (Chỉ thị 29/2002 của UBND Hà Nội và Chỉ thị 09/2007 của UBND Thành phố Hồ Chí Minh) nhưng chỉ được một giai đoạn ngắn, không có chế tài đủ mạnh và biện pháp kiểm soát nghiêm ngặt, nên "đối tượng" cung cấp bụi lớn nhất này cho đến nay không bị xử phạt.

(Theo Báo Tài Nguyên&Môi Trường)