Ô nhiễm hạt nix ở Hyundai Vinashin - Kẻ giết người thầm lặng

Nhà máy tàu biển Hyundai Vinashin (HVS - Ninh Phước, Ninh Hòa, Khánh Hòa) càng ăn nên làm ra thì hàng nghìn người và môi trường sống quanh nhà máy này càng phải hứng chịu ô nhiễm nặng nề do bụi xỉ đồng (còn gọi là hạt Nix).

Hyundai Vinashin (HVS) đi vào hoạt động từ tháng 4/1999, từ đó dân địa phương sống khốn khổ và héo mòn vì ô nhiễm phát tán từ chất thải của nhà máy.

Để làm sạch các mảng dơ bẩn, lớp sơn cũ, lớp gỉ sét bám chặt thành vỏ tàu, HVS  dùng xỉ đồng bắn tẩy trước khi tàu được sửa chữa, sơn mới. Đó là công nghệ được HVS lựa chọn và áp dụng tại Việt Nam trong nhiều năm qua.

Hằng năm HVS cần một lượng rất lớn hạt xỉ đồng phục vụ việc làm vệ sinh các tàu biển. Từ năm 1999-2007, HVS đưa vào Việt Nam xấp xỉ đến 750.000 tấn xỉ đồng.

Báo cáo Thủ tướng Chính phủ, Bộ Tài nguyên&Môi trường xác định việc sử dụng hạt xỉ đồng làm phát sinh bụi là nguyên nhân chính gây ô nhiễm môi trường không khí, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người dân hai thôn Mỹ Giang và Ninh Yển thuộc xã Ninh Phước, Ninh Hòa, Khánh Hòa.

Xỉ đồng gây ô nhiễm trầm trọng

Trong lúc bắn xỉ đồng làm vệ sinh tàu, do va chạm rất mạnh, những hạt xỉ đồng vỡ vụn thành các mảnh nhỏ, sinh ra một thứ bụi rất quái ác, chúng bay đến đâu là bám đen đến đó.

Ngoài những hạt bụi kích thước nhỏ bay lên trời, có thể len lỏi đi khắp nơi thì những hạt xỉ đồng có trọng lượng đủ nặng không thể bay được lại rơi xuống cầu cảng, ụ tàu, rồi lẫn với sơn cũ, lớp gỉ sét, v.v...

Thứ hỗn hợp này trở thành một loại chất thải độc hại mà việc xử lý chúng không hề đơn giản, do nhiều kim loại nặng độc hại lẫn trong đó và những chất độc hại này có thể gây ra nhiều thứ ô nhiễm nguy hiểm cho sức khỏe cộng đồng.

Không lâu sau ngày nhà máy HVS cắt băng khánh thành, người dân địa phương bắt đầu hứng chịu những trận bụi xỉ đồng liên tiếp, trở thành mối họa kéo dài nhiều năm nay.

Luồng bụi xỉ đồng đi đến đâu là gieo khổ cho dân đến đó. Nhà cửa đen, cây cối đen, chăn màn đen, thức ăn thức uống bị đen. Hễ cái gì bị bụi xỉ đồng bám vào là đổi thành màu đen!

Ông Nguyễn Đường - phó chủ tịch HĐND xã Ninh Phước - kể có năm ngày tết sắp mâm cỗ cúng tổ tiên, khi nhang tàn cũng là lúc mâm cỗ bị nhuộm đen bụi xỉ đồng. "Coi như mâm cỗ đó phải đổ cho heo ăn, chứ làm sao ăn được".

Ông Đường cho biết các lỗ thông gió ở nhà đều được che kín nhưng trong nhà vẫn có bụi xỉ đồng. Giới chuyên môn cho biết do phần mịn của bụi xỉ đồng nhẹ, kích thước rất nhỏ nên chúng có thể di chuyển xa và chui được vào nhiều nơi, kể cả cơ thể con người.

Trụ sở UBND xã Ninh Phước - địa phương đặt nhà máy tàu biển HVS - nằm cách xa nhà máy này gần 2km cũng không tránh được những luồng bụi xỉ đồng. Theo bà con sinh sống ở địa phương, bụi xỉ đồng có thể bay xa đến khoảng vài kilômet.

Ông Nguyễn Đường cho biết tình trạng bụi xỉ đồng bám đen nhà cửa gây xáo trộn và hoang mang, lo lắng cho cuộc sống hằng ngày người dân địa phương đã được phản ảnh rất nhiều năm nay.

Tiếp xúc với bà con, lúc nào cũng nghe than trách, kêu hoài, kêu mãi về tình trạng này. Nhưng cấp xã cũng chỉ ghi nhận rồi kiến nghị lên trên là hết, chứ đâu có làm gì được để giúp bà con nhiều hơn...

(Theo Tuổi Trẻ)