Đo không hết ô nhiễm từ phương tiện giao thông

Hơn năm triệu xe máy cùng nhả khói mỗi ngày khiến TP HCM ngày càng ô nhiễm không khí nghiêm trọng trong khi việc quan trắc lại có biểu hiện bất cập…   

Thông tin từ Cục Đăng kiểm, Việt Nam có số xe máy chỉ đứng sau Trung Quốc, Ấn Độ và là nước điển hình nhất trên thế giới về sử dụng xe máy.

Phó giáo sư Nguyễn Đinh Tuấn, Cao đẳng Tài nguyên&Môi trường TP HCM, cho biết, tuy không nhiều bằng sản xuất công nghiệp nhưng lượng khí thải từ hoạt động của các phương tiện giao thông, chủ yếu là xe máy do thải thấp ngang lỗ mũi, lại tập trung ở khu vực nội thành, bị bao vây bởi các công trình xây dựng. Do vậy, khí thải tù đọng, tích tụ, khó phát tán nên người dân càng dễ gặp nguy hiểm.

Ước tính TP HCM có khoảng bốn triệu xe máy cùng hơn một triệu xe máy khác từ các tỉnh đến hoạt động. Xe máy chiếm khoảng 95 phần trăm tổng số phương tiện giao thông và 60 phần trăm lượng xăng tiêu thụ. 70 - 90 phần trăm ô nhiễm không khí đô thị là từ các hoạt động giao thông, trong đó có nhiều thành phần gây nguy hại cho sức khỏe và môi trường, như CO, HC, PM10, NOx và phụ gia có trong xăng benzene, toluene, xylene.

Tắc đường càng làm tăng nguy cơ ô nhiễm môi trường.

“Hiện 100 phần trăm xe máy chưa có biện pháp kiểm soát về khí thải được triển khai. Gần 60 phần trăm trong số này không đạt tiêu chuẩn khí thải, trong khi tại Đài Loan chưa đến 16 phần trăm và Thái Lan là 10 phần trăm. Đa số xe máy lưu hành từ sau thứ năm thứ trở đi không còn đủ tiêu chuẩn khí thải ban đầu. Nguyên nhân xe máy phát thải lớn là do chất lượng xăng kém, sản xuất theo công nghệ lạc hậu; không có hệ thống kiểm soát, xử lý khí thải trên xe; không được bảo dưỡng định kỳ trong quá trình sử dụng”, ông Trịnh Ngọc Giao, Cục Đăng kiểm Việt Nam, nói.

Đáng sợ hơn, các phương tiện tham gia giao thông hoạt động trong tình trạng kẹt xe. Ông Tuấn đưa ra một thực tế, nếu không kẹt xe đoạn đường 20 km chỉ cần chưa đầy 30 phút là đến nơi. Nhưng tại TP HCM, phải đi trên một giờ là chuyện thường xuyên. Trong thời gian đó, xe vẫn phải nổ máy, hàng triệu chiếc xe đồng loạt xả khói như thế, tình trạng ô nhiễm khí thải càng thêm trầm trọng.

Thiếu cảnh báo

Không kể các trạm quan trắc không khí tự động, quan trắc benzen, tuluene, xilene, TP HCM có sáu trạm quan trắc ô nhiễm không khí giao thông đặt tại: vòng xoay Hàng Xanh, ngã tư Đinh Tiên Hoàng - Điện Biên Phủ, vòng xoay Phú Lâm, vòng xoay An Sương, ngã 6 Gò Vấp và ngã tư Nguyễn Văn Linh - Huỳnh Tấn Phát.

Kết quả quan trắc trong năm 2008 cho thấy, bụi luôn ở mức báo động đỏ. Lượng bụi trong không khí vượt tiêu chuẩn cho phép 1,24 - 2,59 lần. Có nơi như  trạm An Sương, mức độ ô nhiễm do bụi vượt tiêu chuẩn cho phép gần năm lần.

Bên cạnh đó, nồng độ NO2 dao động 0.15 - 0.24mg một m3 . Cá biệt, tại trạm ngã tư Điện Biên Phủ - Đinh Tiên Hoàng ở mức khoảng 0,34mg một m³, vượt tiêu chuẩn cho phép 1,7 lần. Con số này nói lên các phương tiện giao thông sử dụng động cơ đốt trong phát thải chất gây ô nhiễm môi trường đang có xu hướng tăng. Đặc biệt, dù xăng pha chì đã không còn, nhưng các tháng cuối năm 2008, mức độ ô nhiễm chì có xu hướng tăng 1,1 - 1,5 lần ở 5 trạm.

Tuy nhiên, ông Tuấn thừa nhận, trong năm 2008, vị trí các trạm quan trắc đặt ở những nơi chưa diễn ra hoạt động đào đường, xây dựng công thêm mưa nhiều nên khi quan trắc, chất lượng không khí tốt hơn. Do sự bất cập này,

Giáo sư Phạm Ngọc Đăng, Chủ tịch mạng lưới không khí sạch Việt Nam, nhận xét: “Chỗ ô nhiễm không đo, lại đo chỗ không ô nhiễm”.

Còn tiến sẽ Mai Anh Tuấn, Viện Môi trường&Tài nguyên, lưu ý: “Đáng lẽ khi quan trắc, các thông số vượt tiêu chuẩn cho phép cần đưa ra mức cảnh báo, có biện pháp can thiệp kịp thời... Đằng này mới chỉ quan trắc, công bố các chỉ tiêu”. 

(Theo Đất Việt)