BRVT: Chế biến hải sản “nuốt” dần ruộng muối, đùng tôm

Rạch Chanh (ở xã An Ngãi, huyện Long Điền) trước đây là một đùng nuôi tôm mang lại giá trị kinh tế cao nay đã bị bỏ hoang vì ô nhiễm từ nguồn thải của các cơ sở chế biến hải sản. Ảnh: Quang Đạt.

CHẾ BIẾN HẢI SẢN GÂY Ô NHIỄM

Theo thống kê của UBND huyện Long Điền, tính đến tháng 5-2012, tại ấp Phước Thạnh, xã An Ngãi cơ quan chức năng đã phát hiện 20 trường hợp san lấp đất, xây dựng nhà xưởng trái phép với tổng diện tích lên đến gần 59.000m2. Cụ thể, trong năm 2011 phát hiện 14 trường hợp vi phạm về san lấp và xây dựng nhà xưởng chế biến thủy sản không phép, trong đó có 5 trường hợp đã xây dựng xong nhà xưởng và đi vào hoạt động. Trong 5 tháng đầu năm 2012, cơ quan chức năng cũng đã phát hiện 6 trường hợp san lấp trái phép (từ ruộng muối, nuôi trồng hải sản) để xây dựng nhà máy chế biến hải sản.

Theo kết quả kiểm tra của Sở Tài nguyên và Môi trường, các cơ sở chế biến hải sản tại An Ngãi hầu hết không đầu tư hệ thống xử lý chất thải, hoặc có xây dựng nhưng chỉ mang tính chất đối phó mà chưa đạt quy chuẩn theo quy định. Vì vậy, ô nhiễm nguồn nước và không khí ở chung quanh các nhà máy rất trầm trọng. Người dân sống tại đây đang phải chịu “cực hình” của các cơ sở chế biến, gia công hải sản, nhiều ruộng muối và đùng tôm phải bỏ hoang bởi nguồn nước bị ô nhiễm nghiêm trọng. Đặc biệt, tại đây có một cơ sở chế biến bột cá, loại hình mới xuất hiện tại huyện Long Điền nhưng đã bị nhiều địa phương cấm phát triển ngành này vì nguy cơ ô nhiễm cao. Việc xử lý khí thải của chế biến hải sản đòi hỏi phải đầu tư kinh phí lớn, công nghệ đồng bộ… nhưng doanh nghiệp ở An Ngãi lại phơi cá ngoài trời để tiết kiệm chi phí nên ô nhiễm ngày càng nặng nề hơn.

Cơ sở chế biến bột cá đã bị nhiều nơi hạn chế hoặc không cho đầu tư vì nguy cơ ô nhiễm cao, nhưng lại được xây dựng mới ở xã An Ngãi.

CƠ QUAN CHỨC NĂNG... CHỈ CHẠY THEO SAU

Nói về tình trạng xây dựng, san lấp trái phép của các cơ sở gia công và chế biến hải sản tại xã An Ngãi, UBND huyện Long Điền cho rằng để xảy ra tình trạng này là do sự thiếu kiên quyết của địa phương trong quá trình kiểm tra, xử lý vi phạm. Đây cũng chính là nguyên nhân để cho 5 cơ sở chế biến, gia công hải sản đang hoạt động tại đây gây ô nhiễm trầm trọng, tình trạng san lấp ruộng muối và đùng tôm để xây dựng cơ sở chế biến hải sản khó kiểm soát.

“Trước khi san lấp và xây dựng chúng tôi có hỏi ý kiến của các cơ sở chế biến xung quanh về trình tự, thủ tục nhưng họ đều cho biết không phải xin phép ai. Vì vậy, tôi đã tự ý san lấp và xây dựng nhà xưởng mà không xin phép cơ quan chức năng. Tháng 5-2010, khi chúng tôi tiến hành san lấp ruộng muối trên diện tích gần 1.900m2 với chiều cao trên 1,5m nhưng không có cơ quan nào đến kiểm tra, xử phạt. Sau hơn 1 năm, khi nhà xưởng xây dựng xong thì Thanh tra Sở Xây dựng mới đến lập biên bản xử phạt. Trước đó, ngày 13-5-2011 tôi có làm đơn xin xây dựng hàng rào, 10 chuồng trại nuôi heo gửi UBND huyện nhưng cho đến nay vẫn chưa nhận được văn bản trả lời cho phép hay không…”, ông Nguyễn Thanh Hải, người nhà của một cơ sở chế biến tại đây cho biết. Tương tự, chủ DNTN chế biến hải sản Tuyết Trâm, đầu năm 2010 đã tiến hành san lấp gần 12.000m2 không phép trên đất đùng nuôi tôm nhưng không có ai đến lập biên bản. Khi đã xây dựng hoàn chỉnh 18-1-2011 cơ quan chức năng mới lập biên bản vi phạm hành chính, đình chỉ xây dựng… Tháng 11-2011, DNTN Tuyết Trâm cũng được cấp Giấy chứng nhận đăng ký hoạt động với hàng trăm lao động có nhà ở tập thể trong khuôn viên nhà máy…

Theo kết quả thanh tra của Sở Tài nguyên và Môi trường, tất cả 20 trường hợp vi phạm tại An Ngãi đều được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất với mục đích là đất làm muối và nuôi trồng hải sản; tuy nhiên, tất cả những trường hợp này đã san lấp để xây dựng nhà xưởng để chế biến hải sản. Sự lơ là, chậm trễ của cơ quan chức năng đã để xảy ra tình trạng xây dựng, san lấp trái phép diễn ra và hậu quả để lại là 5 cơ sở chế biến hải sản gây ô nhiễm trầm trọng; gần 59.000m2 là đất nuôi tôm và ruộng muối bị san lấp.