Các biện pháp bảo vệ môi trường ở Dự án nhà máy alumin Nhân Cơ Đắk Nông

>> Định hướng nghề nghiệp y dược cổ truyền gắn với bảo vệ sức khỏe cộng đồng và môi trường >> Sách của VACNE: Môi trường và phát triển trong bối cảnh biến đổi khí hậu (BĐKH) >> Đại hội Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường TP. Hồ Chí Minh nhiệm kỳ 2025–2030 >> Hội Nước và Môi trường TP.HCM kỷ niệm 35 năm thành lập và tổ chức Đại hội lần thứ VII >> Hội nghị BCH TƯ Hội Bảo vệ TN&MT Việt Nam năm 2025: Ban chấp hành đồng thuận triển khai kế hoạch hành động năm 2026

Đang triển khai thực hiện nhiều biện pháp bảo vệ môi trường thuộc dự án xây dựng nhà máy alumin và khai thác quặng bauxit Nhân Cơ Ảnh minh họa

Từ năm 2009, Dự án Nhà máy sản xuất Alumin Nhân Cơ đã được Bộ Tài nguyên & Môi trường phê duyệt báo cáo đánh giá tác động về môi trường, với nhiều giải pháp giảm thiểu ô nhiễm cụ thể. Trong đó, công nghệ tuyển quặng và sản xuất Alumin tại nhà máy được xem là hiện đại nhất thế giới và đảm bảo xử lý tốt các chất thải, khí thải, tiếng ồn và khói bụi. Ngoài ra, để đánh giá chính xác và có giải pháp xử lý kịp thời các tác nhân gây ô nhiễm trong quá trình hoạt động thì nhà máy cũng đã được đầu tư xây dựng hệ thống quan trắc tự động, có thể giám sát thường xuyên về khí, bụi, chất thải, nước mặt, nước ngầm…

Trong thời gian tiến hành san lấp mặt bằng cho nhà máy sản xuất Alumin và nhà máy tuyển quặng bauxít, các đơn vị thi công đã thu hồi được hơn 1 triệu tấn quặng nguyên khai. Số quặng này được đưa vào nhà máy tuyển rửa thành quặng tinh. Với công nghệ khai thác quặng bauxít được áp dụng theo hình thức cuốn chiếu nên mỗi năm, nhà máy khai thác khoảng 50-60 ha diện tích. Việc khai thác cũng sẽ đảm bảo diện tích sử dụng đất trong từng giai đoạn là nhỏ nhất. Vì vậy, công tác khai thác sẽ tiến hành dứt điểm ở từng khu vực trong các khu khai thác và tiến hành hoàn thổ ngay sau khi kết thúc. Hiện tại, dự án đang được Công ty TNHH Quốc tế Công trình Nhôm Trung Quốc (Chalieco) triển khai thi công xây dựng và lắp đặt thiết bị nên chất thải phát sinh chủ yếu ở đây là bụi, nước thải từ các hố khoan và quá trình sinh hoạt của người lao động. Thời gian qua, để chấp hành tốt các quy định về pháp luật môi trường, Ban quản lý Dự án nhà máy alumin Nhân Cơ đã yêu cầu nhà thầu cam kết thực hiện tốt các biện pháp bảo vệ môi trường trên cơ sở báo cáo đánh giá tác động môi trường của dự án; đồng thời, thường xuyên kiểm tra, giám sát công tác bảo vệ môi trường đối với các hoạt động của nhà thầu trong suốt quá trình thi công xây dựng nhà máy. Tại khu nhà tạm của nhà thầu phụ, Công ty Chalieco hiện đã xây dựng khu xử lý nước thải sinh hoạt, với công suất 140m3/ngày và 1 công trình nữa là ở khu nhà tạm quản lý của nhà thầu EPC, với công suất 14m3/ngày. Hai khu xử lý nước thải nói trên đã đưa vào sử dụng và đang hoạt động tốt... Các công trình phục vụ cho công tác hoàn thổ sau này như vườn ươm giống cây trồng, dự án phương án thử nghiệm cải tạo, phục hồi môi trường sau khai thác mỏ bauxít Nhân Cơ và công tác quan trắc chất lượng môi trường được Ban quản lý dự án nhà máy alumin Nhân Cơ triển khai thực hiện theo đúng kế hoạch. Trong đó, công trình đầu tư xây dựng vườn ươm giống cây trồng đã thi công xây dựng được khoảng 90% khối lượng công việc. Khi đi vào sản xuất, vườn ươm sẽ cung cấp một số giống cây chủ yếu như keo, chè, cà phê, cao su, thông...Hàng năm, sản lượng cây giống đạt khoảng 800.000 cây các loại, đủ cung cấp cho việc phủ xanh 150-200 ha đất trống.

Về vấn đề xử lý bùn đỏ, tổng lượng bùn đỏ gần 1 triệu 400 ngàn tấn/năm( tương đương khoảng 945 ngàn m3), khi Dự án sản xuất alumin Nhân Cơ đạt 650 ngàn tấn alumin/năm. Đối với Dự án Nhà máy sản xuất alumin Nhân cơ sẽ tiến hành xử lý bùn đỏ bằng phương pháp chôn lấp, sau đó tiến hành hoàn thổ, phục hồi môi trường. Bùn đỏ trước khi thải ra bãi được rửa ngược dòng 6 bước nhằm tận thu kiềm và alumin kèm theo bùn đỏ. Hồ chứa bùn đỏ (rộng hơn 200ha) có các lớp chống thấm tốt để kiềm bám bùn đỏ không bị thẩm thấu vào nước ngầm, nước chứa trong bãi chứa bùn đỏ được thu gom và bơm hoàn toàn về Nhà máy. Các thành phần bùn đỏ có hại cho môi trường được cách ly hoàn toàn, không để rò rỉ hay thẩm thấu gây ảnh hưởng tới môi trường; thành phần chất lỏng đi theo bùn đỏ hoặc sinh ra trong quá trình lưu trữ (như nước mưa hòa với bùn đỏ) sẽ được thu hồi, tái sử dụng tại Nhà máy alumin. Hồ chứa bùn đỏ xây dựng phải đảm bảo các tiêu chí như: không gây ra hiện tượng thẩm thấu các chất ô nhiễm môi trường; lòng hồ phải được xử lý thi công và lót vải địa kỹ thuật hoặc vải nhựa có độ thấm đạt các yêu cầu của tiêu chuẩn, quy chuẩn của Việt nam đối với bãi chôn lấp rác thải nguy hại; không có hiện tượng phát sinh và phát tán bụi ra môi trường; đảm bảo khả năng hoàn thổ trả lại đất cho canh tác trong thời gian ngắn nhất với chi phí nhỏ nhất; không tiềm ẩn bất cứ khả năng gây thảm họa nào đặc biệt là khả năng vỡ đập gây ô nhiễm môi trường và nguy hiểm trên diện rộng...

Hồ thải bùn đỏ được lựa chọn là các thung lũng phía Nam khu vực Nhà máy alumin. Các đập ngăn sẽ được xây dựng để tạo ra các hồ thải theo các giai đoạn hoạt động của nhà máy. Tổng thể tích của các hồ theo tính toán đảm bảo được 30 năm vận hành cho nhà máy. Xung quanh hồ sẽ xây dựng hệ thống kênh thu nước mặt, nước mưa từ lưu vực xung quanh để dẫn thoát ra khỏi phạm vi lòng hồ, đảm bảo lượng mưa xuống hồ chỉ là lượng mưa thu trực tiếp từ diện tích mặt thoáng của hồ.

Dự án đầu tư nhà máy sản xuất Alumin Nhân Cơ là tổ hợp gồm: Nhà máy tuyển quặng bauxit tại xã Nghĩa Thắng và Nhà máy alumin tại xã Nhân Cơ, huyện Đăk R'lấp, (tỉnh Đăk Nông).

Trong đó, nhà máy tuyển quặng bauxit công suất khoảng 1,65 triệu tấn quặng tinh khô/năm, có khả năng mở rộng lên khoảng 3,3 triệu tấn quặng tinh khô/năm, để cung cấp cho Nhà máy sản xuất alumin Nhân Cơ. Nhà máy sản xuất alumin Nhân Cơ công suất thiết kế khoảng 650.000 tấn alumin/năm, có khả năng mở rộng lên 1,2 triệu tấn alumin/năm.