Ai Cập giải quyết tranh chấp nguồn nước sông Nile

>> Cần sớm giải quyết tình trạng người dân thiếu đất sản xuất >> Đổi mới sáng tạo trong giải quyết ô nhiễm nhựa tại khu vực sông Mekong >> Cần sớm giải quyết dứt điểm vụ san gạt dốc Cun làm nơi kinh doanh >> Công bố chương trình bảo tồn nguồn nước tại 3 lưu vực sông quan trọng >> GIZ, Decathlon hợp tác giải quyết các vấn đề môi trường trong chuỗi cung ứng dệt may ở Việt Nam

 Người phát ngôn Phủ Tổng thống Ai Cập, Ehab Fahmi cho biết mục đích của kế hoạch trên nhằm bảo vệ lợi ích của đất nước “các Kim Tự Tháp” song không làm ảnh hưởng tới mối quan hệ giữa Cairo và các nước lưu vực sông Nile.

Sông Nile chảy qua thủ đô Cairo, Ai Cập. (Nguồn: en.wikipedia.org)

Bên cạnh đó, Chính phủ Ai Cập cũng quyết định thành lập một ủy ban quốc gia với thành phần gồm các chuyên gia, các quan chức và lãnh đạo một số đảng phái nhằm soạn thảo các báo cáo chi tiết về tác động của dự án đập thủy điện Đại phục hưng Ethiopia tới các nước hạ nguồn.

Cùng ngày, phát biểu tại một cuộc họp báo, Bộ trưởng Nguồn nước và Tưới tiêu Ai Cập Mohamed Bahaa-Eddin cho rằng dự án nói trên của Ethiopia có thể sẽ ảnh hưởng tiêu cực tới sản lượng của đập thủy điện High Dam của Ai Cập trên hồ Naser.

Theo tính toán của ông Eddin, hồ chứa này của Ai Cập sẽ bị mất 74 triệu m3 nước do Ethiopia chuyển hướng dòng chảy sông Nile Xanh - một trong hai nhánh chính của sông Nile - để xây đập thủy điện Đại phục hưng Ethiopia.

Bộ trưởng Nguồn nước và Tưới tiêu Ai Cập cho biết hiện Cairo vẫn chưa thông qua dự án đập thủy điện của Ethiopia và sẽ phối hợp với Sudan để sử dụng nguồn nước sông Nile trong các dự án đầu tư.

Trong những ngày qua, quan hệ giữa Ai Cập và Ethiopia đột ngột trở nên căng thẳng sau khi quốc gia vùng Sừng châu Phi này tiến hành chuyển hướng dòng chảy của sông Nile Xanh trong khuôn khổ dự án xây dựng đập thủy điện Đại phục hưng Ethiopia, có tổng vốn đầu tư lên tới 4,2 tỷ USD, với công suất 6.000 MW.

Hôm 29/5, Bộ Ngoại giao Ai Cập đã triệu Đại sứ Ethiopia tại nước này đến để bày tỏ phản ứng. Nhiều chính khách nước này chỉ trích động thái của Ethiopia là "hành động gây chiến" và kêu gọi có biện pháp đáp trả cứng rắn.

Chính quyền Cairo cho rằng Ai Cập có quyền lợi lịch sử đối với nguồn nước sông Nile. Theo một thỏa thuận ký kết với Anh năm 1929, Ai Cập có quyền phủ quyết bất kỳ dự án nào tại các nước thượng nguồn ảnh hưởng đến lưu lượng nước sông Nile chảy qua lãnh thổ nước này, song văn bản này chỉ mang tính ràng buộc đối với 3 quốc gia thượng nguồn vốn là thuộc địa của Anh gồm Tanzania, Kenya và Uganda.

Năm 1959, Ai Cập và Sudan ký một thỏa thuận cho phép Cairo khai thác 66% tổng lưu lượng nước sông Nin mỗi năm, trong khi Sudan được khai thác 22% (tỷ lệ 12% còn lại thất thoát do nước bay hơi). Tuy nhiên, các nước thượng nguồn cho rằng họ không phải là một bên tham gia ký kết thoả thuận trên và do vậy không thừa nhận tính chất hợp pháp của văn bản này. Tháng 5/2010, Ethiopia soạn thảo một thỏa thuận mới, theo đó cho phép các nước khác thuộc lưu vực sông Nile được thực hiện các dự án khai thác nguồn nước sông Nile mà không cần sự chấp thuận của Ai Cập.