Tưởng niệm kết thúc Thế chiến Thứ nhất

Nhiều buổi lễ diễn ra trên toàn thế giới hôm thứ Ba 11/11/08, để kỉ niệm 90 năm ngày kết thúc Thế chiến I. Buổi lễ chính diễn ra tại Verdun, đông bắc nước Pháp.

Khoảng 300.000 binh sĩ thiệt mạng và hơn một triệu người bị thương trong trận chiến đẫm máu kéo dài trong tám tháng ở Verdun.

Khu vực này giờ nhìn như ngày trước, không thay đổi gì nhiều, ngoại trừ cây cỏ.

Mặt đất vẫn lổm chổm những hố đạn, nơi từng thấm ướt máu của hàng trăm ngàn chiến binh.

Năm 1916 mảnh đất này oằn mình đón chịu 6 triệu viên đạn pháo, xác người trộn lẫn với bùn khắp nơi.

Chúng ta không được phép quên những linh hồn đã chiến đấu và nằm xuống ở đây. 'Nếu chúng ta quên, thế chiến lại xảy ra cho mà xem.   Gerard Chavoner

Một người lính viết trong nhật ký rằng "địa ngục chắc cũng không như thế này".

Cụ ông của ông Francis Lefoure kể lại cho cháu về trận chiến Verdun: ''Những người được đưa ra tiền tuyến là những nông dân dưới miền nam, các công nhân nữa. ''

''Tất cả bị đẩy xuống một địa ngục trần gian mà chúng ta ngày nay không thể nào hình dung được. Cái lạnh giá, cái đói, chí rận, chuột rúc vào xác người đang thối rữa.''

Phía Đức cũng có một tượng đài tưởng niệm ở Fort Douaurmont, nơi họ tiến chiếm được sau bốn ngày đầu của trận chiến.

Hàng trăm binh sĩ thiệt mạng dưới làn đạn pháo kích kinh khủng, đến nỗi một người lính viết trong nhật ký ước gì cái chết đến càng sớm càng tốt.

Cha của ông Bob Lemky chứng kiến những gì sau đó: ''Cha tôi nhìn thấy xác người nằm la liệt ngoài hành lang bởi vì anh có thể có vài chục người lính bị giết cùng một lúc.''  

	Những người cựu binh tưởng nhớ thời xa xưa

''Khi đem đi chôn người ta chỉ có thể cuộn xác trong chăn và xếp thành lớp nằm dọc theo chân tường cho đến khi lớp xác người cao lên vài thước rồi lấp đất.''

Không được quên

Một tu sĩ người Pháp đã bỏ ra 10 năm ròng rã để lượm hết những khúc xương còn sót lại sau trận chiến, và chôn xuống bên dưới một đài tưởng niệm.

Từ tượng đài sơn màu đen nằm trên một trong những điểm cao của chiến trường Verdun, nhìn ra ngoài là nơi mà người ta gom góp được thi hài của 130 ngàn lính.

Không ai có thể quên được ngọn tháp của tử thần đó. Giám đốc của tượng đài là Gerard Chavoner: ''Chúng ta không được phép quên những linh hồn đã chiến đấu và nằm xuống ở đây.''

''Nếu chúng ta quên, thế chiến lại xảy ra cho mà xem. Con người có trí nhớ ngắn lắm, không còn nhớ đến quá khứ.''

''Tượng đài này như để nhắc nhở mọi người hãy lắng nghe và cảnh giác rằng chúng ta đã phạm những sai lầm này trong quá khứ,'' ông Chavoner nói.

Tại khu vực này có một ngôi làng gọi là Fleury, hoàn toàn bị san bằng trong trận chiến và bây giờ chỉ còn những chiếc cột trắng đánh dấu cửa vào nhà của dân làng.

Đất đai trong vùng từ đó đến nay không còn trồng trọt gì được nữa vì bị ô nhiễm bởi thuốc súng.

Verdun sẽ không bao giờ thay đổi là biểu tượng vĩnh hằng cho nỗi khổ đau và chết mà nhân loại đã trải qua.

(Theo BBC)