Phát hiện một cảng biển bị biến mất

Các nhà khảo cổ Mỹ đã khai quật được những dấu vết của một hải cảng có từ thế kỷ thứ 18 đã bị biến mất (ảnh minh họa)

Hải cảng 279 năm tuổi này - xuất hiện trong thời gian xảy ra cuộc chiến tranh tranh giành thuộc địa giữa Pháp - Anh tại Bắc Mỹ - được xây dựng bằng đá tại một eo nhỏ trên hồ Champlain, thuộc tiểu bang Vermont hiện nay, và được cho là mang ý nghĩa chiến lược rất quan trọng. Nó được xây dựng theo lệnh của nhà Vua Luít XV mặc dù công trình này vi phạm Hiệp ước Utrecht 1713 và chính nó là khởi nguồn cho cuộc chiến tranh sau này giữa Tân Pháp (nhà nước của người Pháp đầu tiên đặt chân lên Canađa) và Anh, dẫn tới việc Canađa nằm dưới sự thống trị của Anh cho tới khi độc lập hoàn toàn vào thế kỷ 20.

Cảng biển này được phát hiện tại một di chỉ khảo cổ có tên là Chimmey Point, nằm bên hồ Champlên, nơi các công nhân đang tiến hành phá hủy một cây cầu 80 năm tuổi nối giữa bang Vermont và bang New York của Mỹ.

Chuyên gia khảo cổ Giovanna Peebles đã mô tả hải cảng được người Pháp xây dựng vào năm 1731 này như dấu tích duy nhất còn sót lại trong thời kỳ thực dân tại Bắc Mỹ. Vị trí của nó nằm bên phía lãnh thổ sau này của Anh, cách đường biên giới Tân Pháp theo Hiệp ước 1713 khoảng 20 km về phía Nam.

Sau khi cảng được xây dựng, căng thẳng leo thang giữa Pháp và Anh dẫn tới cuộc chiến kéo dài 7 năm. Cảng này đã trở thành tiền đồn để các chỉ huy quân sự người Pháp ngăn chặn các cuộc xâm lăng của người Anh qua hồ Champlên. Người Pháp đã đốt cháy cảng này hồi năm 1759, buộc người Anh phải xây dựng cảng mới trên đống đổ nát, lấy tên là cảng Crown Point.

Qua những biến cố của thời gian và lịch sử, cảng này dần dần biến mất, nhưng vẫn được ghi lại trong sử sách vì người Pháp coi nó có ý nghĩa rất quan trọng khi họ tới vùng Hồ Champlên vào năm 1731. Các nhà khảo cổ Mỹ đang tiếp tục khai quật di chỉ này cũng như tìm kiếm các tài liệu nói về cảng trên.