Chống hạn và xâm nhập mặn ở Thanh Hóa

Biển Hoằng Hóa - Thanh Hóa (ảnh: Hà Đồng)

Theo báo cáo của các địa phương, diện tích đã gieo cấy lúa, cói vụ chiêm xuân năm 2010 của 4 huyện ven biển trên là 23.827 ha thì diện tích có khả năng tiếp tục xảy ra thiếu nước ngọt và hạn hán là gần 5.000 ha, trong đó có khoảng 3.000 ha lúa, cói có nguy cơ mất trắng. Đặc biệt, nếu tình hình khô hạn, xâm nhập mặn kéo dài sẽ làm cho hơn 65.000 hộ dân thuộc 5 xã vùng Đông kênh De của huyện Hậu Lộc thiếu nước ngọt sinh hoạt trầm trọng.

Chi cục Thủy lợi Thanh Hóa cho biết: Từ sau Tết Canh Dần đến nay, mực nước và lưu lượng nước trên sông Mã đã xuống thấp dưới mức lịch sử, tại trạm thủy văn Lý Nhân mực nước dao động ở 3,06m (thấp hơn so với mực nước trung bình cùng kỳ là 0,88m); tại trạm Kiểu có thời kỳ xuống còn 2,90m, không đủ để các máy bơm hoạt động. Lưu lượng dòng chảy sông Mã chỉ đạt 60m3/s, thấp hơn rất nhiều so với lưu lượng nhỏ nhất mùa kiệt; lưu lượng dòng chảy sông Lèn (một nhánh của sông Mã) chỉ còn 3m3/s. Tình hình xâm nhập mặn cũng đáng báo động khi mặn xâm nhập vào sớm, sâu hơn, độ mặn cao hơn các năm trước và duy trì ở mức 1-12 phần nghìn, có thời điểm lên tới 16 phần nghìn.

Chưa bao giờ ở Thanh Hóa độ nhiễm mặn lại cao đến như vậy. Nhiều trạm bơm đã dừng hoạt động, đóng cửa lấy nước hơn 1 tháng nay, một số trạm bơm hoạt động cầm chừng. Độ mặn đã xâm nhập sâu trong đất liền có nơi tới gần 20km (tại trạm thủy văn Cự Thôn trên sông Lèn, đo được từ 0,3-6 phần nghìn). Dự báo tình hình mặn có khả năng tiếp tục xâm nhập sâu hơn nhiều.

Để ứng phó với tình hình xâm nhập mặn và khô hạn năm 2010, các giải pháp trước mắt của Thanh Hóa là: thực hiện tưới tiết kiệm, tưới luân phiên trên các cấp kênh, tranh thủ bơm nước, củng cố bờ vùng, bờ thửa để trữ nước, tránh thất thoát, lãng phí nước, tăng cường kiểm soát chặt chẽ độ mặn. 5 máy bơm 1.400m3/h được lắp đặt bổ sung và thay thế tại các trạm bơm Châu Lộc, Thiều Xá, Đại Lộc, Ba Đình và Nga Vịnh. Phá đá hạ thấp bể hút, nạo vét cửa vào trạm bơm Hoằng Khánh, Quang Lộc, Cống Phủ, Thiều Xá...

Để cấp nước ngọt cho huyện Nga Sơn, tỉnh Thanh Hóa đã quyết định đóng 2 âu Báo Văn và Mỹ Quan Trang trên sông Hoạt, dừng giao thông thủy và vận hành trạm bơm Cống Phủ (huyện Hà Trung) lấy nước đổ xuống sông Hoạt để cấp nước ngọt cho các trạm bơm trên địa bàn huyện hoạt động...

Trong những ngày tới, tỉnh Thanh Hóa sẽ tích cực triển khai nạo vét gần 500m cửa vào sông Lèn tại Ngã Ba Bông; lắp đặt thêm trạm bơm điện dã chiến, bổ sung các trạm bơm truyền; khoan giếng khoan cấp nước sinh hoạt cho nhân dân 5 xã vùng Đông kênh De thuộc huyện Hậu Lộc. Sở Nông nghiệp & PTNT Thanh Hoá sẽ làm việc với Ban Quản lý đầu tư xây dựng Thủy lợi 3, Bộ Nông nghiệp & PTNT tính toán bài toán cân bằng nước, nghiên cứu phương án xả nước hồ Thủy lợi Cửa Đạt cho chảy vào sông Mã. Được biết hiện nay Hồ Thủy lợi Cửa Đạt mới tích được 183 triệu m3 nước.