Quảng Ngãi: Nhà máy “treo”, dân chịu ô nhiễm

Dự án Nhà máy xử lý rác An Định sau ba năm xây dựng - Ảnh: Trà Giang

Đây là một trong những dự án xử lý rác thải quy mô nhất của tỉnh Quảng Ngãi với vốn đầu tư gần 300 tỉ đồng. Tháng 3-2010, Công ty CP Hoàng Long khởi công nhà máy này để giải quyết lượng rác hằng ngày tập kết về bãi rác Nghĩa Kỳ. Tuy nhiên, đến nay khu đất rộng gần 10ha đáng lẽ đã mọc lên nhà máy với công nghệ xử lý rác thải tự động hóa của Đức - như lời chủ đầu tư tuyên bố - vẫn chỉ là bãi đất trống, cỏ dại mọc um tùm.

Ô nhiễm triền miên

Ông Nguyễn Hữu Cầu (thôn An Định) nói rằng bãi rác Nghĩa Kỳ sử dụng từ năm 1991 đến nay, trước chỉ là bãi rác nhỏ, những năm gần đây lượng rác đổ về ùn ùn, hằng ngày có cả hơn 20 xe chở rác của Công ty Môi trường đô thị Quảng Ngãi đến đổ nên bãi rác ngày một phình ra, cao lên, tràn ra đường. Bãi rác nằm không xa khu dân cư, cứ trời nắng nóng là mùi hôi bốc lên nồng nặc, còn mùa mưa thì trở thành nỗi ám ảnh người dân cả làng.

“Mùa mưa năm rồi, nước ngập lênh láng, nước từ bãi rác tràn qua hố, qua phần trải bạt len lỏi theo các tuyến kênh mương chảy vào nhà dân đen như dầu hắc, mùi hôi thối nhức mũi. Gần tháng trời, nước giếng khoan và giếng đóng cứ bơm lên là có mùi. Dân phải chạy sang làng khác xin nước sạch về ăn uống, giặt giũ, phải cắn răng dùng nước bẩn” - ông Trần Văn Đệ, một người dân trong thôn, bức xúc. Còn ông Nguyễn Công, trưởng thôn An Định, cho biết có thời kỳ nước từ bãi rác xì ra, cư dân làng có hơn chục người bị bệnh ngoài da và bệnh không rõ nguyên nhân.

Không chỉ rên xiết vì ô nhiễm, nhiều người dân còn tiếc rẻ đất đai bỏ không, trong lúc dân bị di dời không đất sản xuất, không có việc làm. Ông Trần Đình Khôi, một trong 30 hộ dân nhường đất, phàn nàn: “Dân đã bàn giao đất cho công ty từ năm 2009 nhưng nhà máy vẫn chưa thấy. Chừng ấy thời gian mà để dân canh tác thì cải thiện cuộc sống rất nhiều”. Hộ bà Lê Thị Liên trước đây trồng hơn 4.500m2 keo nguyên liệu được một năm tuổi, khi có dự án đành phải phá bỏ với giá đền bù 2.000 đồng/cây. “Để đến bây giờ, keo 4 năm tuổi cho thu hoạch, giá 10.000-15.000 đồng/cây, dân có thu nhập chứ đất bỏ không, tiếc quá” - bà Liên kể.

Dự án bất động, trả đất cho dân

Ô nhiễm triền miên, lại tiếc đất xót của, hàng chục hộ dân bức xúc kéo lên UBND xã Hành Dũng phản ứng, yêu cầu nhà máy xây dựng nhanh, nếu không thì trả đất lại cho dân sản xuất.

Trước tình hình đó, UBND tỉnh Quảng Ngãi chỉ đạo Sở Tài nguyên & môi trường làm việc với chủ đầu tư để đốc thúc xây nhà máy. Công ty CP Hoàng Long hứa sẽ triển khai thi công vào tháng 6-2012 nhưng đến nay đã quá ba tháng, công trường vẫn im ắng. “Có một xe ủi đang túc trực ở đó, hễ nghe tin chúng tôi lên kiểm tra là họ cho nổ máy đối phó. Làm như thế biết đến bao giờ mới xong mặt bằng. Dân xót, chính quyền xót, lo lắng vì mức độ ô nhiễm từ bãi rác Nghĩa Kỳ đe dọa ngày càng tăng. Còn chủ đầu tư thì nói là chưa vay được vốn xây dựng” - ông Trần Ngọc Vinh - phó chủ tịch UBND xã Hành Dũng, cho biết.

Theo ông Phí Quang Hiển - phó giám đốc Sở Tài nguyên & môi trường, tại buổi làm việc mới đây, sở đã đồng ý cho chủ đầu tư gia hạn và cam kết đến cuối tháng 12-2012 sẽ thi công xong mặt bằng. Hết thời hạn trên, công trình vẫn nằm im thì sở sẽ kiến nghị tỉnh thu hồi đất cho dân.