Cây ăn thịt đang bị ô nhiễm nghiêm trọng

>> Hội thảo quốc tế tổng kết Dự án “Ô nhiễm không khí và đốt ngoài trời trong nông nghiệp tại Việt Nam”. >> Diễn đàn Ô nhiễm Khu vực Đông Nam Á quy tụ chuyên gia trong và ngoài nước, thúc đẩy hợp tác kiểm soát ô nhiễm vì sức khỏe cộng đồng >> Chuyên gia đề nghị Đà Nẵng hạn chế thủy điện khi quy hoạch lại đô thị >> Nghiên cứu đề xuất giải pháp quản lý ô nhiễm “dầu khó nhận biết” được đánh giá cao >> Những đám khói trắng từ đồng ruộng và lời giải cho bài toán ô nhiễm không khí

Một con muỗi chết nằm trên một cây gọng vó

Những cây ăn thịt tại Thụy Điển bị bao bọc bởi sự ô nhiễm Nitrogen, làm cho chúng ăn ít côn trùng hơn – và điều này thật sự không tốt cho chúng, một nghiên cứu đã phát hiện ra.

Nitrogen là một thứ cần thiết cho tất cả thực vật. Tuy nhiên, giống như nhiều loài ăn thịt khác, cây gọng vó (Drosera rotundifolia) đã tiến hóa để sống trong điều kiện ít Nitrogen bằng cách bổ sung chế độ dinh dưỡng bằng côn trùng.

Ở các quốc gia phát triển, hoạt động công nghiệp đã làm tăng sự ô nhiễm Nitrogen, làm cho chúng nhiễm mạnh vào đất thông qua những cơn mưa.

Ở Thụy Điển, nơi những nghiên cứu được thực hiện, miền Nam và những khu vực trung tâm của quốc gia này ô nhiễm nhiều hơn miền Bắc – nơi có ít hoạt động công nghiệp.

Nhóm nghiên cứu cũng tìm ra rằng những cây gọng vó ở các vùng đầm lầy miền Nam Thụy Điển hấp thụ nhiều hơn Nitrogen thông qua rễ của chúng hơn là những cây ở đầm lầy miền Bắc và Trung – Trưởng nhóm nghiên cứu Honathan Millett cho hay – đồng thời cũng là một nhà sinh thái học tại đại học Loughborough, Anh.

Millet phát biểu “Chúng càng ngày càng hấp thu nhiều.” “Nếu bạn có đủ đồ ăn trong tủ lạnh, bạn không còn muốn ra ngoài để mua thêm".

Ngăn chặn đầm lầy

Nhóm nghiên cứu đã thu thập các mô mẫu từ cây gọng vó và các con mồi côn trùng của nó – hầu như là những con ruồi nhỏ được gọi là ruồi nhuế - từ ba đầm lầy Thụy Điển.

Các nhà khoa học cũng thu thập các mẫu rêu nước, dùng với mục đích như loại thực vật điều khiển có thể nhận tất cả Nitrogen qua rễ và không hấp thu qua côn trùng.

Millett nói thêm những đầm lầy “Không phải là môi trường thú vị để làm việc.” “Không thể nào mà khô ráo được – cho dù bạn có cố gắng thế nào, rốt cuộc vẫn phủ đầy bèo và nước trên người".

Khi công việc đã xong, nhóm tập hợp các mẫu và phân tích Nitrogen chứa trong đó.

Những hạt nguyên tử Nitrogen được cây hút vào thì nhẹ hơn (một chút) so với trong côn trùng, bởi vì quá trình sinh học có xu hướng chọn nguyên tố nặng hơn.

Nhóm nghiên cứu có thể từ đó tìm ra những dấu vết hóa học để xác định đa phần Nitrogen trong một mẫu đến từ côn trùng hay từ đất.

Từ các dữ liệu, nhóm nhận thấy cây gọng vó trong môi trường ô nhiễm hấp thu nhiều Nitrogen trong đất hơn, do đó làm cho chúng tha cho những con mồi.

Millett nói thêm “Đây là việc con người có thể tiên đoán, nhưng chưa có ai nghiên cứu” – nghiên cứu đã được xuất bản vào tháng 7 trên tạp chí New Phytologist.

Ảnh hưởng “lớn và thật sự” của Nitrogen

Nhìn chung, ô nhiễm Nitrogen đã trở thành một vấn đề toàn cầu có tầm ảnh hưởng “lớn và thật sự” trong hệ thống sinh thái, Millett cho biết.

Mối nguy hại đặc biệt xảy đến với các cây ăn thịt, loài thực vật đã tiến hóa để sống trong môi trường có mật độ Nitrogen thấp.

Mặt dù có thể đây là một lợi ích khi có nhiều Nitrogen, bộ phận bẫy mồi của cây – đặc biệt là hình dạng, chất dính của lá – hấp thụ quá nhiều năng lượng. Điều này làm cho cây yếu đi và có ít khả năng cạnh tranh với những thực vật phát triển nhanh hơn – những loài sẽ tận dụng ưu thế của mật độ Nitrogen cao.

Aaron Ellison, một nhà sinh thái học thuộc đại học Harvard, nói trong một email rằng “nghiên cứu đã được hoàn thành cẩn thận” thích hợp với “những nghiên cứu khác của hiện tượng này với những giống loài thực vật ăn thịt khác".

Bởi vì cây gọng vó có mặt rộng rãi, nó không có nguy cơ bị tuyệt chủng. Nhưng những loài cây ăn thịt hiếm khác với số lượng thấp sẽ gặp khó khăn.

“Tôi sẽ rất ngạc nhiên nếu như Nitrogen (ô nhiễm) không có ảnh hưởng tới cây ăn thịt”, Millett phát biểu.