Đấu tranh không để titan “chảy máu”

Rừng phòng hộ tại huyện Phù Cát bị tàn phá do khai thác titan.

Các doanh nghiệp cho rằng việc cấm xuất bán titan thô ra ngoài địa bàn tỉnh Bình Định đã làm số lượng titan thô khai thác được trong thời gian qua bị tồn kho rất nhiều nhưng các nhà máy chế biến tinh không mua hoặc thu mua với giá thấp so thị trường. Đây là một kiểu “ngăn sông cấm chợ”, tước quyền tự do chọn lựa khách hàng của doanh nghiệp trong cơ chế thị trường...

Tuy nhiên, đại diện Công ty cổ phần Khoáng sản Sài Gòn - Quy Nhơn cho biết: “Chúng tôi liên hệ với các doanh nghiệp khai thác titan thô thì họ đều bảo đã ký kết hợp đồng bán ra ngoài. Khi đàm phán về giá cả, các doanh nghiệp bán nguyên liệu cứ đòi bán “giá trên trời, giá chợ đen”. Từ nay đến cuối năm chúng tôi còn cần đến 20.000 tấn nguyên liệu. Ai cần bán thì xin mời liên hệ”.

Ông Ngô Văn Tổng, Chủ tịch HĐQT kiêm Giám đốc Công ty cổ phần Khoáng sản Bình Định nói thêm: “Hiện nhà máy sản xuất xỉ titan của chúng tôi đã nâng công suất lên hơn 21.000 tấn nên mỗi năm nhu cầu sử dụng nguyên liệu lên đến 40.000-50.000 tấn. Sang năm 2012, nếu Nhà nước tiếp tục cho xuất khẩu, Công ty cổ phần Khoáng sản Bình Định sẽ đăng ký mua 30.000 tấn nguyên liệu titan thô. Chúng tôi sẵn sang mua nguyên liệu, chỉ e không có titan thô để mua”.

Theo ông Hồ Quốc Dũng, một số doanh nghiệp khi được cấp phép không đầu tư thiết bị tuyển tinh, chỉ xuất bán thô với giá thấp. Một số đơn vị mua, vận chuyển bằng cả đường thủy, đường bộ, đường sắt rồi xuất lậu sang Trung Quốc. Ông Dũng khẳng định: “Còn có trường hợp nhiều doanh nghiệp xin được giấy phép khai thác titan rồi sang nhượng để kiếm “tiền tươi” chứ không tổ chức sản xuất. Chúng tôi sẽ thu hồi những dự án nhỏ lẻ không đủ năng lực tài chính đầu tư chế biến tinh”.

Tính đến hết tháng 6-2011, trên địa bàn Bình Định có 31 đơn vị được Bộ TN-MT và UBND tỉnh cấp 51 giấy phép thăm dò, khai thác sa khoáng titan với tổng công suất thiết kế 620.000 tấn/năm. Tổng diện tích thăm dò, khai thác hơn 3.530ha, tập trung chủ yếu ở các xã ven biển thuộc huyện Phù Mỹ, Phù Cát và TP Quy Nhơn.