Làm sao phát hiện vonfram trộn trong vàng?

Hiện nay, có nhiều ý kiến khác nhau về chất được trộn vào vàng. Có nơi, như viện Hoá học Việt Nam, thuộc viện Khoa học và công nghệ Việt Nam, trên cơ sở lấy mẫu từ các cơ sở kinh doanh có vàng bị làm giả, cho rằng chất lạ trộn vào vàng là “bột siêu nặng”, có tỷ trọng tương đương với vàng, có thể nặng hơn.

Trong khi đó, nhiều công ty, nhà chuyên môn xác định hợp kim đó là vàng trộn kim loại vonfram, với hàm lượng vàng chỉ khoảng 70 – 80% và truyền thông theo hướng này.

Sự khác biệt có thể là do mẫu. Tuy nhiên, nếu đó là vonfram thì sẽ rất khó để phát hiện.

Volfram (còn có tên là Tungsten, ký hiệu là W) là một kim loại có màu trắng xám (chứ không phải màu vàng của vàng như nhiều người lầm tưởng), nó khá rẻ tiền và khá phổ biến, thường được sử dụng làm dây tóc trong bóng đèn tròn. Sở dĩ khi trộn nó vào vàng thì hợp kim đó có thể “qua mặt” các phương pháp xác định tuổi vàng thông dụng hiện nay ở trong nước (chủ yếu là các phương pháp: cân trong nước để xác định khối lượng riêng, xác định màu vàng, thử lửa và đo phổ huỳnh quang) là do:

Với phương pháp xác định tuổi vàng dựa vào khối lượng riêng (cân trong nước): do khối lượng riêng của vonfram đúng bằng khối lượng riêng của vàng: 19,3g/cm3, nên khi trộn nó vào vàng để tạo hợp kim, hoặc dùng nó làm lõi và bọc vàng bên ngoài thì phương pháp xác định tuổi vàng này sẽ bị vô hiệu hoá.

Với phương pháp “lửa thử vàng”, xác định màu khi mài: do nhiệt độ nóng chảy của vonfram rất cao (khoảng 3.422oC, so với vàng: chỉ khoảng 1.064oC), nên khi dùng lửa thử thì nó vẫn “trơ trơ”, không mảy may bị ảnh hưởng. Cũng chính vì nhiệt độ nóng chảy quá cao nên khi trộn nó vào vàng, nó sẽ tồn tại ở dạng những hạt rất nhỏ riêng biệt ở trong vàng chứ không “hoà tan” vào vàng (nếu “hoà tan” vào vàng nó sẽ làm vàng “xuống màu” – tức là có thể nhận biết tuổi vàng bị giảm).

Với phương pháp đo phổ huỳnh quang: đây là phương pháp phân tích khá hiện đại. Tuy nhiên, khi đưa thỏi vàng nguyên chất có lõi độn vonfram vào máy thử thì sẽ cho ra kết quả: đúng là vàng bốn số 9. Nguyên nhân là do máy này chỉ “phân tích” được hàm lượng vàng ở trên bề mặt thỏi vàng chứ không xác định được thành phần ở bên trong thỏi vàng. Chính vì vậy, vàng trộn vonfram đã qua mặt được khá nhiều công ty mua bán, chế tác vàng có quy mô lớn. Chỉ đến khi nung chảy thỏi vàng thì họ mới phát hiện ra phần lõi bên trong.

Thật ra, có thể dùng một số cách đơn giản để phòng ngừa, phát hiện vàng độn vonfam nếu cảnh giác:

Với các cơ sở chế tác mua bán thì không nên mua vàng thỏi, vàng miếng trôi nổi không rõ nguồn gốc. Nếu phải mua thì nên áp dụng nhiều phương pháp thử, trong đó phương pháp đơn giản như đập mạnh, cắn hay cào cũng có thể phát hiện nếu có kinh nghiệm. Vàng có trộn vonfam thì sẽ cứng hơn so với không trộn, khó trầy xước hơn. Tốt nhất là cắt đôi thỏi vàng (điều này có thể nhiều người bán sẽ không đồng ý), nếu vàng có lõi vonfram thì sẽ thấy ngay hay nếu vàng có trộn vonfram thì sẽ thấy thỏi, miếng vàng bở chứ không dẻo như vàng bốn số 9 bình thường.

Với người dân tiêu dùng bình thường thì tốt nhất và đơn giản nhất là tuân theo nguyên tắc “mua đâu bán đó” và nên chọn giao dịch với các cơ sở công ty có uy tín để đảm bảo quyền lợi của chính mình.