Mở rộng đường Rừng Sác- phát triển hay đánh đổi?

 

Không thể phủ nhận, Cần Giờ lâu nay vẫn là “vùng trũng” về kết nối giao thông. Một tuyến đường được nâng cấp, mở rộng sẽ giúp rút ngắn thời gian di chuyển, thúc đẩy du lịch, logistics và cả cơ hội đầu tư. Với quy mô vốn hơn 19.000 tỷ đồng theo hình thức PPP, đây rõ ràng là một dự án lớn, có thể tạo cú hích cho khu vực phía Nam thành phố.

 

Nhưng vấn đề nằm ở chỗ: tuyến đường này đi xuyên qua Rừng Sác Cần Giờ - khu dự trữ sinh quyển được UNESCO công nhận. Đây không chỉ là “lá phổi xanh” của thành phố, mà còn là hệ sinh thái ngập mặn quý giá, đóng vai trò chắn sóng, chống xói lở và hấp thụ carbon.

 

Một con đường mở rộng không chỉ là bê tông và nhựa. Nó kéo theo lưu lượng xe tăng, áp lực đô thị hóa, tiếng ồn, ô nhiễm và nguy cơ phá vỡ cân bằng sinh thái. Nếu không được tính toán kỹ, cái giá phải trả có thể không nằm ở hiện tại, mà ở tương lai - khi thiên tai, nước biển dâng và biến đổi khí hậu ngày càng rõ rệt.

 

Điểm đáng chú ý là dự án theo hình thức BT (xây dựng - chuyển giao), vốn từng gây nhiều tranh luận về tính minh bạch và hiệu quả. Điều này càng đòi hỏi cơ quan quản lý phải công khai, giám sát chặt chẽ và đánh giá đầy đủ tác động môi trường (ĐTM) trước khi quyết định.

 

Ở đây, không nên nhìn nhận theo kiểu “ủng hộ hay phản đối”. Câu hỏi đúng hơn là: có thể làm con đường này theo cách ít tổn hại nhất hay không?

Một số hướng tiếp cận cần được đặt lên bàn:

 

•Thiết kế tuyến tránh tối đa vùng lõi nhạy cảm của rừng ngập mặn.

 

• Áp dụng giải pháp hạ tầng xanh, giảm tác động sinh thái.

 

 • Giới hạn lưu lượng, kiểm soát phát thải.

 

•Và quan trọng nhất: có cơ chế giám sát độc lập, minh bạch.

 

Phát triển là cần thiết. Nhưng phát triển kiểu nào mới là điều quyết định.

 

Nếu làm tốt, đây có thể là mô hình cân bằng giữa kinh tế và môi trường.

 

Nếu làm vội, nó có thể trở thành một ví dụ điển hình của việc đánh đổi thiên nhiên lấy tăng trưởng ngắn hạn.

 

Với Cần Giờ - nơi thiên nhiên còn nguyên vẹn hiếm hoi của TP.HCM - mỗi quyết định hôm nay sẽ định hình bộ mặt sinh thái của thành phố trong hàng chục năm tới.