Nơi “canh trời” giữa biển trời Khánh Hòa

 

Sừng sững dưới nền trời xanh, Trạm Ra đa thời tiết Nha Trang không chỉ là một công trình kỹ thuật chuyên ngành, mà còn là một “con mắt” quan trọng trên không gian quan trắc khí tượng thủy văn. Đặt tại đảo Hòn Tre, phường Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa, nơi đây ngày đêm thu nhận tín hiệu của trường mây, trường mưa, gió và các hiện tượng thời tiết nguy hiểm, góp phần phát hiện sớm, cảnh báo sớm thiên tai, phục vụ dự báo và bảo vệ bình yên cho cộng đồng.

 

Giữa nắng gió biển khơi, Trạm Ra đa thời tiết Nha Trang hiện lên như một điểm tựa kỹ thuật vững chãi trên không gian quan trắc khí tượng thủy văn của Khánh Hòa và khu vực do Đài Khí tượng Thủy văn Trung Bộ quản lý. Từ dáng hình tháp ra đa vươn cao dưới nền trời trong xanh, ít ai hình dung hết được phía sau đó là một nhịp làm việc liên tục, chặt chẽ và đầy trách nhiệm của những người đang ngày đêm bám trạm, bám máy, bám từng dòng số liệu để theo dõi diễn biến của thiên nhiên.

 

Trong hệ thống quan trắc khí tượng thủy văn, ra đa thời tiết giữ vai trò đặc biệt quan trọng bởi khả năng theo dõi liên tục sự phát triển, di chuyển của mây đối lưu, mưa dông và nhiều hiện tượng thời tiết nguy hiểm trên phạm vi rộng. Với một địa bàn thường xuyên chịu tác động của bão, áp thấp nhiệt đới, mưa lớn, dông, lốc, sét và gió giật mạnh như Khánh Hòa, vai trò ấy càng trở nên rõ nét. Từ những tín hiệu phản hồi vô tuyến, các sản phẩm quan trắc được xử lý, truyền phát đúng quy định, trở thành nguồn dữ liệu quan trọng phục vụ công tác dự báo, cảnh báo và chỉ đạo phòng, chống thiên tai.

 

Theo chức năng, nhiệm vụ được giao, Trạm Ra đa thời tiết Nha Trang thực hiện quan trắc phản hồi vô tuyến về trường mây, trường gió hướng tâm, trường mưa và các hiện tượng thời tiết liên quan đến mây bằng ra đa thời tiết; truyền phát thông tin dữ liệu quan trắc theo quy định; đồng thời tham gia thực hiện các dịch vụ khí tượng thủy văn theo phân cấp. Không chỉ dừng ở quan trắc đơn thuần, Trạm còn tổ chức theo dõi, lập báo cáo các yếu tố khí tượng liên tục 24 giờ trong ngày; thống kê, xây dựng bảng số liệu quan trắc; phát hành bản tin nhận định về tâm bão, áp thấp nhiệt đới khi có khả năng xác định được trong bán kính quét của ra đa; phát hành các bản tin cảnh báo mưa lớn, dông, lốc, sét, mưa đá, gió giật mạnh trong phạm vi được giao phụ trách.

 

Đặt giữa đảo Hòn Tre, Trạm Ra đa thời tiết Nha Trang như một điểm gác thầm lặng giữa biển trời Khánh Hòa. Để tới được nơi ấy, cán bộ, viên chức của Trạm phải xuống thuyền từ đất liền ra đảo, rồi lặng lẽ men theo quãng đường bộ dài hàng kilômét mới chạm đến vị trí làm việc. Ở đó, không có điện lưới quốc gia, chỉ có tiếng máy nổ bền bỉ nuôi cả hệ thống thiết bị hoạt động ngày đêm. Giữa nắng gió mặn mòi của biển, giữa những hôm sóng động, mưa dông, đường đi thêm nhọc nhằn, những người làm công tác ra đa thời tiết vẫn âm thầm bám trạm, giữ cho “mắt thần” quan trắc không ngơi nghỉ. Cũng từ nơi đầu sóng ấy, từng tín hiệu của mây, mưa, gió được chắt chiu gửi về đất liền, đổi lấy thêm một nhịp cảnh báo, thêm một cơ hội chủ động ứng phó, thêm một phần bình yên cho cộng đồng.

Đặc thù của Trạm Ra đa thời tiết Nha Trang không chỉ nằm ở yêu cầu kỹ thuật cao, mà còn ở điều kiện công tác nhiều thử thách. Để duy trì quan trắc liên tục 24/24 giờ, cán bộ, viên chức của Trạm phải đối mặt với không ít khó khăn về bảo đảm nguồn điện, bảo dưỡng thiết bị, duy trì đường truyền số liệu và ứng phó với thời tiết khắc nghiệt trên đảo. Trong những thời điểm mưa bão, áp lực ấy càng lớn hơn, bởi mỗi gián đoạn nhỏ của hệ thống đều có thể ảnh hưởng đến tiến độ cập nhật thông tin phục vụ dự báo và cảnh báo.

 

Điều đáng quý ở một đơn vị như Trạm Ra đa thời tiết Nha Trang không chỉ là những thông số kỹ thuật hay kết quả chuyên môn, mà còn là tinh thần vượt khó, sự chủ động và ý thức trách nhiệm của tập thể cán bộ, viên chức nơi đây. Giữa nắng gió, sấm sét, mưa bão và những đòi hỏi rất nghiêm ngặt của công tác chuyên môn, họ vẫn bền bỉ giữ cho hệ thống ra đa vận hành ổn định, dữ liệu được truyền phát kịp thời, các bản tin cảnh báo được phát đi đúng lúc.

 

Theo ThS Nguyễn Hồng Trường, Giám đốc Đài Khí tượng Thủy văn tỉnh Khánh Hòa, tập thể Trạm Ra đa thời tiết Nha Trang đã vượt qua nhiều khó khăn để hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao. Trong quá trình vận hành, đơn vị luôn chủ động khắc phục kịp thời các hư hỏng máy móc, thiết bị, bảo đảm hệ thống ra đa hoạt động ổn định, phục vụ hiệu quả công tác quan trắc, dự báo và cảnh báo thời tiết.

 

Nhìn từ bên ngoài, tháp ra đa vươn cao tạo cảm giác hiện đại, vững chãi và tin cậy. Nhưng giá trị lớn nhất của Trạm không chỉ nằm ở hình hài công trình, mà ở chính chức năng xã hội mà nó đang âm thầm gánh vác: phát hiện sớm hơn một dấu hiệu bất thường của thời tiết, truyền đi sớm hơn một tín hiệu cảnh báo, giúp cơ quan chức năng và người dân có thêm thời gian chuẩn bị, ứng phó và giảm thiểu thiệt hại.

 

Trong bối cảnh thiên tai ngày càng cực đoan, dị thường và khó lường hơn, những đơn vị như Trạm Ra đa thời tiết Nha Trang càng cho thấy vai trò không thể thay thế trong mạng lưới quan trắc, dự báo khí tượng thủy văn. Từ những tín hiệu tưởng như vô hình của mây, mưa, gió, nơi đây đang góp phần biến dữ liệu thành thông tin, biến thông tin thành cảnh báo, và biến cảnh báo thành thêm một cơ hội để bảo vệ tính mạng, tài sản của nhân dân.

 

Sừng sững giữa biển trời Khánh Hòa, Trạm Ra đa thời tiết Nha Trang vì thế không chỉ là một công trình chuyên môn. Đó còn là biểu tượng của sự bền bỉ, của tinh thần tận tụy với nghề, của trách nhiệm âm thầm nhưng rất đỗi lớn lao trước cộng đồng. Giữa bao biến động của trời đất, nơi ấy vẫn lặng lẽ làm công việc “canh trời”, để từng bản tin phát đi không chỉ là thông tin kỹ thuật, mà còn là niềm tin, là sự chủ động và là một phần bình yên được giữ lại cho cuộc sống.

 

Lặng lẽ phía sau mỗi bản tin là những con người chắt chiu từng dòng số liệu, gom nhặt từng tín hiệu nhỏ của trời đất để đổi lấy thêm một nhịp cảnh báo, thêm một khoảng thời gian ứng phó, thêm một phần bình yên cho cộng đồng.