Tin Môi Trường- Tin nhanh về môi trường Việt Nam
Hotline: 091.5203050 - 091.5203070
Email: tinmoitruong@cpeco.org.vn
Website: cpeco.org.vn
Đại hội XIV đã thể hiện rõ bước tiến về tư duy chiến lược đối với vấn đề môi trường
(22:25:07 PM 23/01/2026)(Tin Môi Trường) - Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng đã thành công tốt đẹp, mở ra giai đoạn phát triển mới của đất nước với yêu cầu nâng cao chất lượng tăng trưởng, đổi mới mô hình phát triển và bảo đảm tính bền vững lâu dài. Trong hệ thống các quyết sách chiến lược được thông qua tại Đại hội, bảo vệ môi trường tiếp tục được khẳng định là một nội dung có ý nghĩa nền tảng, đồng thời trở thành động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội trong kỷ nguyên mới.
Các văn kiện Đại hội XIV cho thấy sự phát triển nhất quán trong tư duy lãnh đạo của Đảng về phát triển bền vững: phát triển nhanh phải đi đôi với phát triển bền vững; tăng trưởng kinh tế phải gắn chặt với bảo vệ môi trường, sử dụng hiệu quả tài nguyên và nâng cao chất lượng sống của nhân dân. Đây không chỉ là yêu cầu nội tại của đất nước, mà còn là sự chủ động thích ứng với xu thế phát triển chung của thế giới.
Các đại biểu thông qua Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng - Ảnh: TTXVN
Môi trường – trụ cột trong tư duy phát triển của Đảng
Tiến sĩ Nguyễn Ngọc Sinh, Chủ tịch Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam, cho rằng Đại hội XIV đã thể hiện rõ bước tiến về tư duy chiến lược đối với vấn đề môi trường. Ngay từ khâu chuẩn bị, Đại hội đã huy động trí tuệ của đông đảo tầng lớp nhân dân, đội ngũ trí thức, các nhà khoa học, chuyên gia và hội nghề nghiệp tham gia đóng góp ý kiến vào dự thảo các văn kiện, qua đó nâng cao chất lượng nội dung và tính khả thi của các quyết sách.
Theo Tiến sĩ Nguyễn Ngọc Sinh, trong Báo cáo chính trị và Nghị quyết Đại hội XIV, môi trường được đặt ngang hàng với kinh tế và xã hội, tạo thành “kiềng ba chân” vững chắc cho phát triển bền vững. Đây là sự kế thừa và phát triển tư duy lãnh đạo của Đảng qua nhiều nhiệm kỳ, từ những chỉ thị ban đầu về bảo vệ môi trường ban hành năm 1998, Nghị quyết số 24-NQ/TW năm 2013 về chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu, đến các định hướng toàn diện được xác lập tại Đại hội XIV.
Việc coi môi trường là trụ cột phát triển cho thấy nhận thức ngày càng đầy đủ hơn về mối quan hệ hữu cơ giữa bảo vệ môi trường, an ninh con người và ổn định kinh tế – xã hội. Môi trường không còn là lĩnh vực riêng lẻ, mà là yếu tố nền tảng quyết định chất lượng tăng trưởng và sự phát triển bền vững của đất nước.
Môi trường – động lực tăng trưởng mới của nền kinh tế
Một điểm nhấn quan trọng của Đại hội XIV là cách tiếp cận coi bảo vệ môi trường là động lực thúc đẩy tăng trưởng chất lượng cao. Trong bối cảnh tài nguyên thiên nhiên suy giảm, biến đổi khí hậu diễn biến ngày càng phức tạp và các tiêu chuẩn môi trường toàn cầu ngày càng khắt khe, mô hình tăng trưởng dựa vào khai thác tài nguyên và tiêu hao năng lượng đã bộc lộ rõ những giới hạn.
Theo các chuyên gia, chuyển đổi sang mô hình kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, kinh tế các-bon thấp là xu hướng tất yếu. Trong mô hình này, bảo vệ môi trường không phải là “chi phí” của phát triển, mà là yếu tố tạo lợi thế cạnh tranh, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và mở rộng không gian tăng trưởng mới.
Thực tiễn cho thấy, các lĩnh vực như năng lượng tái tạo, công nghiệp môi trường, nông nghiệp sinh thái, du lịch bền vững, quản lý và tái chế chất thải đang trở thành những ngành kinh tế có tiềm năng tăng trưởng lớn. Khi được hỗ trợ bởi hệ thống chính sách đồng bộ, nhất quán, các lĩnh vực này không chỉ góp phần nâng cao năng suất, mà còn tạo việc làm bền vững, bảo đảm an ninh tài nguyên và nâng cao năng lực chống chịu của nền kinh tế trước các rủi ro môi trường và khí hậu.
Khoa học – công nghệ và nền tảng cho phát triển bền vững lâu dài
Đánh giá nội dung về quản lý tài nguyên và môi trường trong Nghị quyết Đại hội XIV, Tiến sĩ Nguyễn Ngọc Sinh cho rằng đây là quyết sách có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với Việt Nam – quốc gia thường xuyên chịu tác động nặng nề của thiên tai và biến đổi khí hậu.
Theo ông, việc đẩy mạnh ứng dụng khoa học – công nghệ, nhất là trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn và công nghệ số trong dự báo, cảnh báo sớm và quản lý rủi ro môi trường là hướng đi đúng đắn, mang tính đột phá. Tuy nhiên, để đạt hiệu quả bền vững, cần kết hợp chặt chẽ giữa khoa học hiện đại với tri thức bản địa và kinh nghiệm dân gian, nhất là tại các vùng thường xuyên chịu tác động của bão lũ, hạn hán, xâm nhập mặn.
Sự kết hợp này không chỉ nâng cao hiệu quả phòng, chống thiên tai, mà còn góp phần ổn định sinh kế, bảo đảm an sinh xã hội và gìn giữ các giá trị văn hóa gắn với môi trường tự nhiên.
TS Sinh cho biết: Từ những định hướng lớn của Đại hội XIV có thể khẳng định: bảo vệ môi trường vừa là mục tiêu, vừa là động lực của phát triển bền vững. Với tầm nhìn chiến lược và tư duy đổi mới, các quyết sách về môi trường được thông qua tại Đại hội XIV được kỳ vọng sẽ tạo chuyển biến mạnh mẽ trong thực tiễn, góp phần đưa Việt Nam phát triển nhanh, bền vững và chủ động thích ứng trong kỷ nguyên mới.
Từ những định hướng lớn của Đại hội XIV có thể khẳng định: bảo vệ môi trường vừa là mục tiêu, vừa là động lực của phát triển bền vững. Đây là lựa chọn chiến lược, thể hiện tầm nhìn dài hạn của Đảng trong việc bảo đảm sự thịnh vượng của đất nước, nâng cao chất lượng sống của nhân dân và chủ động thích ứng với những thách thức môi trường trong kỷ nguyên mớ.
Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV ra mắt Đại hội - Ảnh: NGUYỄN KHÁNH
Môi trường từ trụ cột sang động lực phát triển
Việc Đại hội XIV của Đảng xác lập rõ vai trò của môi trường không chỉ là trụ cột, mà còn là động lực phát triển, đánh dấu một bước chuyển quan trọng trong tư duy phát triển của Việt Nam.
Nếu như trước đây, bảo vệ môi trường chủ yếu được tiếp cận theo hướng kiểm soát, hạn chế các tác động tiêu cực của tăng trưởng, thì nay môi trường được nhìn nhận như một nguồn lực phát triển mới. Cách tiếp cận này cho phép tích hợp yêu cầu bảo vệ môi trường ngay từ khâu hoạch định chính sách, quy hoạch phát triển và lựa chọn mô hình tăng trưởng, thay vì xử lý mang tính khắc phục.
Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt, tiêu chuẩn môi trường đã trở thành một “giấy thông hành” đối với hàng hóa, dịch vụ và dòng vốn đầu tư. Vì vậy, đầu tư cho bảo vệ môi trường, phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn không chỉ nhằm bảo vệ tài nguyên và hệ sinh thái, mà còn trực tiếp nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và chất lượng tăng trưởng.
Có thể khẳng định, khi môi trường được đặt đúng vị trí – vừa là nền tảng, vừa là động lực – thì phát triển bền vững không còn là khẩu hiệu, mà trở thành con đường phát triển tất yếu. Đại hội XIV đã gửi đi thông điệp rõ ràng: bảo vệ môi trường chính là đầu tư cho tương lai, cho tăng trưởng dài hạn và cho sự phát triển hài hòa của đất nước.
LÊ PHƯƠNG KHANH (Trung tâm Truyền thông Cộng đồng Môi trường)