Gần trạm bơm, lúa vẫn chết vì...thiếu nước

Trồng lúa nhưng gặt được cỏ dại 

Cô Trần Thị Khánh, thôn Đồng Đình xót xa kể lại: Trước đây khoảng chục năm, cánh đồng này là vựa lúa của hợp tác xã Nước Mát, xã Âu Lâu, thành phố Yên Bái. Ngày đó, hơn 40 hộ dân tham gia vào đội sản xuất… hợp tác xã đầu tư cho máy tuốt lúa và quy định chỉ cần 100 kg/1 sào, nhưng lúc thu hoạch, cánh đồng này đều đạt từ 150 kg/1 sào trở lên. Nông dân trong thôn sống nhờ cây lúa như vậy nhưng hiện tại cả cánh đồng mỗi khi đến vụ đều nằm trong tình trạng “khát nước”. Gia đình tôi sống ở đây từ năm 1965, cũng không biết công việc gì khác ngoài trông vào gần 1ha lúa để lấy cái ăn cái mặc. Cánh đồng này thiếu nước đã mấy năm nay rồi, vào đầu vụ không có nước, chúng tôi phải thuê máy bơm để dẫn nước vào ruộng nhà mình nhưng cũng chỉ thuê được buổi cấy, còn sau chỉ trông chờ vào trời mưa mà thôi vì không có tiền để thuê máy bơm cho lúa được ngâm nước. Nhất là vụ Chiêm năm ngoái, người dân trồng lúa thôn tôi gần như trắng tay vì hạn hán. Nhìn cây lúa “chết” vì thiếu nước, đau lòng lắm nhưng chúng tôi không biết làm thế nào được. Lúc đi gặt, hầu hết ruộng chỉ có cỏ và cỏ; có nhà may mắn thì được 60 kg thóc/1 sào.

Không chỉ có gia đình bà Khánh, các hộ khác trong thôn cũng không nằm trong ngoại lệ, ông Đinh Công Trung, nông dân thôn Đồng Đình bức xúc: Từ năm 2009, khi thấy thôn được xây trạm bơm, tôi cũng như những người dân nơi đây mừng lắm, nhưng không hiểu vì lý do gì mà họ xây xong cái nhà, làm hàng rào rồi bỏ đấy. Chúng tôi đã nhiều lần kiến nghị nhưng không thay đổi được gì. Nhà tôi gần khu trạm bơm này nên cứ vài ngày tôi lại ra ngóng xem có thay đổi gì không… nhưng chỉ thấy cỏ mọc nhiều lên, thậm chí có đoạn rào bằng sắt của nhà trạm còn bị đổ nghiêng ngả. Tôi nghĩ, nhà nước đầu tư bao nhiêu tiền để xây dựng, thế mà để như thế này mấy năm rồi thì phí phạm quá.

Ảnh minh họa

Dân kiến nghị - trạm bơm vẫn “đắp chiếu”

Trước đây, thôn Đồng Đình có một trạm bơm, nằm cách cánh đồng khoảng 500 m, cùng với lượng nước tại hồ thủy lợi Âu Lâu, những thửa ruộng nơi đây luôn được cung cấp nước đầy đủ. Năm 2008, khi thực hiện dự án đường cao tốc Nội Bài – Lào Cai, hồ thủy lợi Âu Lâu bị san lấp, diện tích chỉ còn 1/4 so với trước kia, cùng với đó công suất của trạm bơm cũ lại nhỏ, hệ thống kênh mương một số nơi bị đất đá vùi lấp nên đã xảy ra tình trạng lúa thiếu nước. Khi tiến hành san lấp hồ thủy lợi Âu Lâu để thi công đoạn đường thuộc dự án đường cao tốc Nội Bài – Lào Cai, Tổng Công ty Đầu tư và phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC) đã tiến hành cho xây dựng trạm bơm mới với tổng giá trị trên 2 tỷ đồng ngay sát cánh đồng thôn Đồng Đình, nhằm đảm bảo nguồn nước tưới tiêu cho người dân… Sau khi hoàn thành xong phần vỏ và một số hạng mục phụ của trạm năm 2010, VEC đã bàn giao cho Ban quản lý dự án thành phố Yên Bái tiếp tục thực hiện để đưa trạm bơm vào hoạt động nhưng phải đến đầu năm 2013, Ban quản lý dự án thành phố mới cho lắp đặt đường dây điện, trạm biến áp, hiện đang thi công hệ thống ống dẫn nước, còn máy bơm công suất lớn vẫn chưa được lắp đặt; trong khi đó, chỉ còn vài tháng nữa là đến kỳ thu hoạch lúa vụ chiêm, người dân sẽ lại tiếp tục mong ngóng trời mưa… nhưng nếu trời không mưa, lúa sẽ lại bị “chết khát” như những năm trước.

Trưởng thôn Đồng Đình Nguyễn Long Giang nói, "bây giờ chỉ có trạm bơm cũ hoạt động nên muốn cung cấp đủ nước cho đồng ruộng phải mất đến gần 1 tháng. Trong thời gian đó, nhiều thửa ruộng cỏ mọc nhanh hơn cả lúa. Nếu tính cả bằng văn bản, giấy tờ phải có đến 60 ý kiến của người dân về việc thi công trạm bơm chậm. Tháng 9/2012, Ban quản lý dự án thành phố mới cho người xuống xử lý tạm thời bằng cách cho nạo vét một số đoạn kênh mương. nhưng nói thật là tình hình cũng không thay đổi gì mấy vì lượng nước cũng chỉ có vậy mà thôi".

Trao đổi với phóng viên, ông Nguyễn Yên Hiền, trưởng Ban quản lý dự án thành phố Yên Bái cho hay, máy bơm đang trên đường về nhưng ngày giờ máy bơm sẽ về tới thôn Đồng Đình thì chưa có. Lý giải việc thi công xây dựng trạm bơm chậm, ông Hiền cho biết, sau khi thi công xong phần vỏ trạm bơm, VEC gặp khó khăn về tài chính nên tạm thời dừng lại. Cùng với đó, đơn vị nhận thầu công trình này là Công ty TNHH Thanh Bình, thành phố Yên Bái đã bỏ dở, không nhận cung cấp thiết bị cho trạm bơm nữa. Đầu năm 2012, Ban quản lý dự án phải đấu thầu lại phần thiết bị của trạm bơm… nên đã dẫn đến tình trạng trên. Cũng theo ông Hiền, đến tháng 6 này, trạm bơm sẽ hoàn thành và đưa vào sử dụng.

Trạm bơm không hoạt động đã gây ảnh hưởng lớn đến sản xuất và đời sống của người dân Đồng Đình. Liệu đến hết tháng 6, trạm bơm có được đưa vào vận hành không?