Nước Mỹ và kho vàng Yamashita

Bìa sách Gold Warriors. Ảnh: T.L

Ông Seagrave là một nhà báo, nhà sử học Mỹ sinh ở Ohio năm 1937 nhưng lớn lên ở vùng biên giới Myanmar-Trung Quốc. Am hiểu lịch sử các nước Đông Á và Đông Nam Á, ông viết nhiều cuốn sách nói về những mặt khuất của lịch sử chính trị các nước này.

Bí mật quốc gia

Năm 1943-1944, điệp viên nằm vùng Mỹ gốc Philippines Severino Garcia Diaz Santa Romana (tên thường gọi là Santy) từng chứng kiến tàu Nhật chở nhiều thùng hàng cập cảng Philippines. Người Nhật lấy xe tải chở chúng đem giấu trong các hầm ngầm rồi dùng thuốc nổ đánh sập cửa hầm.

Sau đó, tướng McArthur cùng với Bộ trưởng Chiến tranh Henry Stimson và Lansdale đến Philippines thị sát những kho vàng tìm thấy và báo cáo tình hình với Tổng thống Truman. Sau khi bàn bạc với các cố vấn, ông Truman quyết định chuyện tìm thấy kho vàng Yamashita là một “bí mật quốc gia”.

“Theo lời các quan chức cao cấp dân sự và quân sự Mỹ, chính quyền ông Truman dùng kho vàng Nhật và vàng bạc châu báu mà phát xít Đức-Ý cướp bóc ở châu Âu thiết lập một quỹ bí mật dùng để chống lại chủ nghĩa cộng sản trong thời kỳ chiến tranh lạnh” – ông Seagrave đã viết như vậy. Cụ thể, ở các nước châu Á, CIA đã dùng quỹ này để  tạo điều kiện cho các đảng chống cộng chiến thắng trong những cuộc bầu cử quốc hội.

Ký gửi vàng ở 42 nước

Ông Sterling Seagrave. Ảnh: Schoolnet

Nhận lệnh từ Washington, Lansdale cho kiểm kê số vàng bạc châu báu tìm thấy ở Philippines và dùng xe tải chở đến các nhà kho căn cứ hải quân Mỹ ở vịnh Subic và căn cứ không quân Mỹ ở Clark Field.

Theo ông Seagrave, hai thành viên của Bộ Chiến tranh Mỹ và các chuyên gia tài chính của CIA mới thành lập chỉ Santy cách ký gửi vàng vào 176 ngân hàng đáng tin cậy của 42 nước do Santy đứng tên dưới nhiều tên khác nhau nhằm che giấu chủ nhân thực. Sau khi ký gửi, ngân hàng cấp giấy chứng nhận có giá trị hơn cả tiền mặt vì được bảo chứng bằng vàng.

Hơn 900 MB tư liệu đính kèm

Theo nhà phê bình sách Chalmers Johnson, cuốn Gold Warriors không được các nhà sử học đánh giá cao mặc dù bán rất chạy. Cũng dễ hiểu vì nội dung câu chuyện thuộc loại “thâm cung bí sử” cho nên có nhiều chi tiết gây tranh cãi.