Cá thể rùa Hoàn Kiếm ở hồ Đồng Mô đang bị đe dọa

 Cá thể rùa Hoàn Kiếm ở hồ Đồng Mô đang bị đe dọa

Loài rùa này từng phân bố tại các lưu vực sông hồ lớn của miền Bắc Việt Nam và phía Nam sông Dương Tử (Trung Quốc). Môi trường sống bị đe dọa  cùng với nạn săn bắt quá mức đã đẩy rùa Hoàn Kiếm tới tình trạng cực kỳ nguy cấp. Hiện tại, chỉ có 4 cá thể của loài rùa này được phát hiện  trên thế giới

Từ năm 2007, Chương trình bảo tồn rùa Châu Á (ATP) của Vườn thú Cleveland Metroparks đã phối hợp với chính quyền địa phương tiến hành quan trắc và bảo vệ cá thể rùa trong hồ. Trong trận mưa lũ năm 2008, đập ở hồ Đồng Mô bị vỡ, cá thể rùa này đã bị người dân đánh cá bắt sau khi thoát ra ngoài hồ. Nhờ có sự can thiệp kịp thời của Chi cục  Kiểm lâm tỉnh, công an, cảnh sát và chính quyền địa phương, rùa quý đã được giải cứu thành công và đưa trở lại hồ.

Hiện tại, đập Đồng Mô mới đang được xây dựng nhằm phục vụ tốt hơn nhu cầu nông nghiệp, du lịch sinh thái nhưng lại tiềm ẩn một mối nguy hiểm với cá thể rùa Hoàn Kiếm đang sống trong hồ. Rùa có thể thoát ra ngoài khi bốn cánh cửa đập được mở để xả nước. Một lần nữa, cá thể rùa Hoàn Kiếm này lại phải đối mặt với nguy cơ bị tiêu diệt.

Để ngăn tình trạng rùa thoát ra ngoài hồ và cơ bị săn bắt tái diễn, Chương trình Bảo tồn Rùa Châu Á đã đặt một tấm lưới chắn có bề rộng 60m ở trước con đập mới đang xây dựng. Tuy nhiên vào ngày 05 tháng 07 vừa qua, một nhóm 03 người đàn ông đã lấy cắp tấm lưới này. Sự việc đã được những người dân địa phương sống quanh đập ghi nhận và báo cáo tới các cơ quan chức năng. Trong khi công an địa phương đang truy tìm thủ phạm thì sự sống của cá thể rùa Hoàn Kiếm tại hồ Đồng Mô lại đối mặt với nguy hiểm. Sự việc này  cho thấy rằng cần phải nhanh chóng xây dựng một hệ thống lưới chắn kiên cố thay thế hang rào lưới đã bị mất.

“Sau sự việc phát hiện cá thể tê giác bị bắn chết gây sốc gần đây ở Cát Tiên, chúng ta phải xem xét lại cách tiếp cận vấn đề bảo tồn các loài hoang dã”, ông Tim McCormack, Điều phối viên Chương trình Bảo tồn Rùa Châu Á tại Việt Nam nói. “Cá thể rùa ở Đồng Mô có thể là cá thể cuối cùng của loài rùa Hoàn Kiếm được phát hiện ngoài tự nhiên và là lý do xác đáng để các cơ quan chức năng quan tâm và có những giải pháp kịp thời đểbảo vệ môi trường sống cho cá thể này và ngăn chặn điều đáng tiếc xảy ra”.

Chương trình bảo tồn rùa Châu Á (ATP) phối hợp với Trung tâm Giáo dục Thiên nhiên  thực hiện các dự án nhằm bảo tồn các loài rùa cạn và nước ngọt của Việt Nam đang bị đe dọa do săn bắt, buôn bán và mất môi trường sống.