Làng đá Non Nước thấp thỏm lo... phá sản

Làng đá Non Nước có hơn 300 năm phát triển, vừa được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Tại đậy có 500 cơ sở điêu khắc, chế tác và trưng bày các sản phẩm mỹ nghệ từ đá. Các sản phẩm của làng được xuất đi nhiều nước trên thế giới.

Đến làng đá Non Nước, đi dọc các con đường như Huyền Trân Công Chúa, Lê Văn Hiến, Nguyễn Duy Trinh… bất kỳ cửa hàng nào cũng trưng bày hàng chục cặp sư tử đá Trung Quốc đủ mọi kích cỡ, màu sắc. Ông Trần Văn Xuất - chủ cơ sở điêu khắc Xuất Ánh cho biết: Từ trước năm 1975, sản phẩm sư tử kiểu dáng châu Âu rất được khách hàng ưa chuộng. Hồi ấy, một cặp sư tử với chiều cao 40cm đã có giá 4-5 chỉ vàng. Vì khách hàng cho rằng nó biểu trưng cho sức mạnh nên mỗi năm xuất vài chục cặp là chuyện thường. Nhưng từ năm 2008 đến nay, kiểu sư tử châu Âu chỉ bán được 1-2 cặp/năm vì khách hàng chuyển sang ưa chuộng kiểu sư tử Trung Quốc.

“Khách hàng ưa chuộng sư tử đá Trung Quốc để đặt ở cổng hoặc cửa ra vào vì nhìn nó dữ tợn, có thể tránh tà, ngăn cản sát khí. Tùy theo kích cỡ, màu sắc, loại đá mà giá các cặp sư tử, lân Trung Quốc có giá từ vài chục triệu đồng tới vài trăm triệu đồng. Như nếu một cặp lân cao hơn 2m thì thợ đá làm khoảng 3 tháng mới xong, chi phí cũng từ 200-300 triệu đồng” - ông Xuất nói.

Ngoài các đơn đặt hàng của khách, mỗi cơ sở đều chế tác sẵn cả chục cặp sư tử Trung Quốc đủ loại kích cỡ để bán khi khách hàng cần ngay. Bởi thời gian chế tác sản phẩm khá dài, một cặp cao 1,2-1,4m phải làm trong 20 ngày, cặp 3m phải 3 tháng mới xong. “Dù có làm nhiều sư tử đá cũng không sợ ế vì hiện nay, mặt hàng này bán rất chạy, mỗi năm bán được 30 cặp lớn và cả trăm cặp nhỏ. Khách thường mua để đặt nhà hàng, khách sạn hoặc tặng chùa chiền” - chủ cơ sở điêu khắc Nghĩa Diệu chia sẻ.

Tuy nhiên, sau chỉ đạo của Bộ VHTTDL, tình hình buôn bán sư tử đá tại Làng đá Non Nước bắt đầu vắng vẻ hẳn. Chủ cơ sở đá mỹ nghệ Thọ Hồng cho biết: “6 năm lại đây, mặt hàng sư tử đá Trung Quốc bán rất chạy. Nhưng gần 2 tuần nay, chúng tôi không nhận được đơn đặt hàng nào. Những đơn đặt hàng sẵn đã bị hủy, khách hàng cũng không thèm nhòm ngó các mẫu đã có sẵn tại cửa hàng. Hồi trước, mặt hàng này bán chạy nên chúng tôi đã cho làm sẵn cả chục cặp lớn. Nếu giờ không bán được, sẽ lỗ bạc tỷ”.

Anh Huỳnh Bá Hoàng - thợ chế tác 15 năm kinh nghiệm tại làng đá chia sẻ: “Bây giờ vẫn chưa biết khách hàng sẽ mua mặt hàng gì để mà sản xuất. Tình hình này, mấy trăm thợ đá như mình sẽ thất nghiệp mất”.

Hiện nay, chỉ riêng đường Nguyễn Duy Trinh, có hàng trăm người thợ đang chế tác dở dang hàng trăm con sư tử đá Trung Quốc. Chủ nhiều cơ sở đang lo lắng không bán được sản phẩm, có khi phá sản và rất nhiều thợ chế tác sẽ thất nghiệp.