Khó thực hiện dự án CDM ở Việt Nam

Bất cập

CDM thường là dự án cùng đầu tư và phải đạt hiệu quả giảm phát thải lớn. Các nước phát triển (có nghĩa vụ giản phát thải khí nhà kính (KNK) theo nghị định thư Kyoto) thường thích tài trợ cho các dự án có tác dụng giảm phát thải ở mức độ lớn.

Trong khi ở Việt Nam, do nhiều nguyên nhân, dự án CDM thường có quy mô vốn nhỏ so với một số nước. Hơn thế, lại chưa rành về vấn đề thủ tục vốn rất phức tạp, nên các dự án ấy rất chậm được thông qua.

Có thể kể đến dự án xử lý rác thải tại Hải Phòng do Phần Lan tài trợ, dự án thu hồi khí metan của bãi rác ở TP. Hồ Chí Minh, và một dự án tương tự ở khu xử lý rác Nam Sơn của Hà Nội v..v..

Các dự án đó dều chưa đi đến kết quả để thành một dự án CDM. Một trong những nguyên nhân chính là do dự án chưa tính toán được lượng khí metan thu hồi một cách chính xác.

So với nhiều nước trong khu vực, Việt Nam đã có một số văn bản quy phạm pháp luật và cơ cấu tổ chức phù hợp cho việc thúc đẩy và khuyến khích các hoạt động CDM trong nước.

Tuy nhiên vẫn còn một số điểm yếu (cơ chế tài chính cho CDM, các biện pháp chính sách khuyến khích dự án CDM, kỹ năng xây dựng phát triển dự án, nhận thức về CDM…) cần sớm được khắc phục. Các điểm yếu ở Việt Nam cũng giống với ở hầu hết các nước đang phát triển khác.

Cơ hội

Có nhiều cơ hội để thực hiện các dự án CDM ở Việt Nam do Việt Nam đã đáp ứng cả 3 yêu cầu cơ bản tham gia CDM là hê chuẩn KP (từ 1999); Tự nguyện tham gia CDM và chỉ định cơ quan thẩm quyền trong nước về CDM – DNA (Bộ Tài nguyền&Môi trường, đầu mối hiện nay là Cục Khí tượng Thủy văn&Biến đổi Khí hậu (BĐKH)

Việc xây dựng các dự án CDM của Việt Nam phải đáp ứng các điều kiện tại Quyết định số 130/2007/QĐ-TTG ngày 02/08/2007 của Thủ tướng Chính phủ, bao gồm:

- Được xây dựng theo quy định của pháp luật hiện hành về đầu tư phù hợp với chiến lược, kế hoạch phát triển của bộ, ngành, địa phương và góp phần đảm bảo phát triển bền vững của Việt Nam;

- Nhà đầu tư xây dựng và thực hiện dự án trên cơ sở tự nguyện, tuân thủ pháp luật Việt Nam, và các điều ước quốc tế mà Việt Nam tham gia;

-Bảo đảm tính khả thi với công nghệ tiên tiến và nguồn tài chính phù hợp, không sử dụng nguồn vốn ODA hoặc vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước để thu được CERs chuyển cho nhà đầu tư dự án CDM từ nước ngoài;

- Giảm phát thải KNK với lượng giảm là có thực, mang tính bổ sung, được tính toán và kiểm tra, giám sát theo kế hoạch với cụ thể;

- Có báo cáo đánh giá tác động môi trường;

- Thực hiện đăng ký với Ban chấp hành quốc tế về CDM và được Ban chấp hành quốc tế về CDM chấp thuận;

- Quá trình thực hiện dự án không làm phát sinh bất kỳ trách nhiệm mới nào cho Chính phủ Việt Nam so với nội dung đã được quy định trong Nghị định Thư Kyoto;

- Xây dựng theo đúng trình tự, thủ tục quy định đối với dự án CDM, được Bộ Tài nguyên&Môi trường cấp Thư xác nhận hoặc Thư phê duyệt.

Cho tới tháng 2/2009, cơ quan có thẩm quyền quốc gia của Việt Nam (DNA) là Bộ Tài nguyên&Môi trường đã phê duyệt 78 văn kiện thiết kế dự án (PDD) trong đó ba PDD đã được ban chấp hành quốc tế về CDM cho đăng ký, công nhận là dự án CDM tại Việt Nam và đã cấp thư xác nhận cho 20 tài liệu ý tưởng dự án (PIN).

Theo kết quả của dự án “Nghiên cứu chiến lược quốc gia của Việt Nam về CDM (NSS)” thì khoản thu nhập kinh tế tối đa dự kiến có thể đạt khoảng 250 triệu đô – la Mỹ trong giai đoạn I thực thi cam kết từ năm 2008 đến năm 2012.

(Tài liệu theo dự án xây dựng năng lực về biến đổi khí hậu cho các tổ chức xã hội dân sự)